Thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính năm 2026 cho 110 nhà máy nhiệt điện, sắt thép, xi măng

Việc Chính phủ phê duyệt phương án phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm cho giai đoạn 2025-2026 đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực bảo vệ môi trường. Với sự tham gia của 110 cơ sở thuộc các ngành nhiệt điện, sắt thép và xi măng, lộ trình này không chỉ giúp kiểm soát lượng khí phát thải mà còn tạo tiền đề cho việc vận hành sàn giao dịch carbon chuyên nghiệp. Đây là hành động cụ thể nhằm hiện thực hóa các cam kết quốc tế và hướng tới phát triển kinh tế xanh bền vững.

Phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải cho các ngành công nghiệp trọng điểm

Vào ngày 9/2/2026, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã thay mặt Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định số 263/QĐ-TTg, chính thức phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm cho giai đoạn 2025-2026. Đây là một cột mốc pháp lý quan trọng đối với 110 đơn vị sản xuất lớn trên cả nước, bao gồm 34 nhà máy nhiệt điện, 25 cơ sở sản xuất sắt thép và 51 cơ sở sản xuất xi măng. Theo con số cụ thể được phê duyệt, tổng hạn ngạch phát thải cho năm 2025 được ấn định ở mức hơn 243 triệu tấn CO2 tương đương. Sang đến năm 2026, con số này được điều chỉnh tăng lên mức hơn 268 triệu tấn CO2 tương đương nhằm phù hợp với nhu cầu thực tế và lộ trình chuyển đổi của các doanh nghiệp.

Trách nhiệm phối hợp và tổ chức thực hiện của các bộ ngành

Trong quá trình triển khai thí điểm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao vai trò chủ trì, chịu trách nhiệm chính trong việc phối hợp với Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng. Các cơ quan này sẽ trực tiếp thực hiện việc phân bổ hạn ngạch cho từng nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất sắt thép và xi măng cụ thể, đồng thời cung cấp các hướng dẫn triển khai chi tiết. Bên cạnh việc phân bổ, các bộ quản lý ngành còn có nhiệm vụ theo dõi, đánh giá sát sao quá trình thực hiện của từng cơ sở trong phạm vi quản lý. Kết thúc giai đoạn thí điểm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tổ chức tổng kết, đánh giá hiệu quả thực tế để đề xuất hoàn thiện các quy định pháp luật về kiểm kê và quản lý khí nhà kính trong tương lai.

Yêu cầu về tính khoa học và sự minh bạch trong quá trình thí điểm

Tại cuộc họp báo cáo về vấn đề này cuối năm 2025, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã nhấn mạnh rằng dù đây là lần đầu tiên Việt Nam thực hiện phân bổ hạn ngạch nhưng quá trình này phải được thực hiện một cách nghiêm túc và thực chất. Việc thí điểm không chỉ đơn thuần là đưa ra các con số mà là một quá trình hoàn thiện đồng bộ từ phương pháp đo đạc, kiểm đếm đến thống kê và báo cáo. Mọi số liệu phải dựa trên cơ sở khoa học chắc chắn, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế để được thế giới thừa nhận, gắn liền với trách nhiệm trong Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC). Phó Thủ tướng yêu cầu các doanh nghiệp phải tự tính toán, thuê chuyên gia đánh giá độc lập để đảm bảo tính khách quan và công bằng cho tất cả các bên tham gia.

1. Căn cứ pháp lý và lộ trình triển khai bắt buộc đến năm 2028

Việc triển khai này dựa trên nền tảng pháp lý vững chắc từ Nghị định số 119/2025/NĐ-CP được ban hành vào tháng 6/2025 nhằm sửa đổi, bổ sung cho Nghị định số 06/2022/NĐ-CP. Hạn ngạch phát thải của từng cơ sở sẽ được xác định dựa trên nhiều yếu tố như mức phát thải trên đơn vị sản phẩm, mục tiêu tăng trưởng ngành, tiềm năng giảm phát thải cũng như năng lực kỹ thuật và tài chính của chính doanh nghiệp đó. Theo lộ trình đã được định hướng, giai đoạn từ nay đến năm 2027 sẽ tập trung hoàn thiện cơ chế thông qua thí điểm. Kể từ năm 2028, việc quản lý hạn ngạch phát thải sẽ chính thức trở thành quy định bắt buộc trên phạm vi toàn quốc đối với tất cả các lĩnh vực và đối tượng phát thải, tạo sự thống nhất trong quản lý môi trường.

2. Cơ hội trao đổi và kinh doanh trên sàn giao dịch carbon

Một điểm đáng chú ý trong quy định mới là các doanh nghiệp được phân bổ hạn ngạch sẽ có quyền tham gia vào thị trường carbon. Theo Nghị định 119, các cơ sở này được phép trao đổi hạn ngạch phát thải cũng như các tín chỉ carbon trên Sàn giao dịch carbon theo lộ trình quy định của pháp luật. Điều này không chỉ tạo động lực để doanh nghiệp cải tiến công nghệ, giảm phát thải mà còn mở ra cơ hội kinh tế mới khi các đơn vị làm tốt công tác bảo vệ môi trường có thể bán phần hạn ngạch dư thừa cho các đơn vị khác. Điều này góp phần tối ưu hóa nguồn lực xã hội và thúc đẩy sự chuyển dịch sang các mô hình sản xuất ít phát thải hơn.

Việc thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính trong giai đoạn tới là bước đệm cần thiết để doanh nghiệp làm quen với cơ chế quản lý môi trường hiện đại. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành cùng sự chủ động cải tiến công nghệ từ phía đơn vị sản xuất. Với mục tiêu triển khai bắt buộc trên toàn quốc từ năm 2028, Việt Nam đang khẳng định quyết tâm mạnh mẽ trong việc giảm phát thải, góp phần bảo vệ khí hậu và xây dựng nền kinh tế xanh bền vững.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang có nhu cầu thực hiện kiểm kê khí nhà kính, vui lòng liên hệ với KNA CERT theo số Hotline: 0983.246.419 / 0981.222.786 hoặc Email: salesmanager@knacert.com để được hỗ trợ.