Cùng Doanh Nghiệp Vươn Tầm Quốc Tế
Nâng Vị Thế Thương Hiệu Quốc Gia

Logo BoA - Văn phòng Công nhận Chất lượng
Logo IAF - Thành viên IAF MLA

ISO 14001:2015 – Điều khoản 5: Sự lãnh đạo

Tác giả: Nguyễn Văn Vượng | 08/07/2025

Lãnh đạo là một trong những yếu tố chủ chốt làm nên sự thành công của Hệ thống quản lý môi trường (EMS) khi một doanh nghiệp tiến hành áp dụng tiêu chuẩn ISO 14001. Hãy cùng KNA CERT phân tích về Điều khoản 5 trong ISO 14001:2015 trong bài viết dưới đây.

 

GIỚI THIỆU VỀ TIÊU CHUẨN ISO 14001:2015

gioi thieu ve tieu chuan iso 140012015

Tiêu chuẩn ISO 14001:2015 được ban hành bởi Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (International Organization for Standardization). Đây là tiêu chuẩn dùng để xây dựng và chứng nhận Hệ thống quản lý môi trường, được áp dụng với mọi doanh nghiệp/tổ chức không phân biệt quy mô.

Tiêu chuẩn ISO 14001 nằm trong bộ tiêu chuẩn ISO 14000 chính thực được ban hành vào năm 1996 và tới thời điểm hiện tại đã có 3 phiên bản chính thức được ra đời sau khi rà soát và hoàn thiện. Lần lượt là ISO 14001:1996; ISO 14001:2004 và ISO 14001:2015.

Với ISO 14001, doanh nghiệp có thể nắm rõ được bối cảnh của mình để tối ưu hiệu quả quản lý rủi ro. Cùng với đó là việc đề cao vai trò của người lãnh đạo trong hoạt động quản lý môi trường. Nhờ vậy, doanh nghiệp có thể cải thiện được hiệu suất hoạt động mà vẫn đảm bảo hiệu suất của môi trường. Áp dụng ISO 14001 giúp doanh nghiệp tạo được sự tin tưởng từ khách hàng, đối tác cùng các bên liên quan.

 

ĐIỀU KHOẢN 5: SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ISO 14001

dieu khoan 5 su lanh dao cua iso 14001

Điều khoản 5 của ISO 14001:2015 thiết lập những kỳ vọng rõ ràng đối với lãnh đạo cấp cao. Các nhà điều hànhphải chịu trách nhiệm về tính hiệu quả của Hệ thống quản lý môi trường (EMS). Nội dung cụ thể của Điều khoản 5 ISO 14001 như sau:

5. Sự lãnh đạo

5.1 Sự lãnh đạo và cam kết

Lãnh đạo cao nhất phải chứng tỏ sự lãnh đạo và cam kết đối với hệ thống quản lý môi trường bằng cách:

  1. Chịu trách nhiệm giải trình về tính hiệu lực của hệ thống quản lý môi trường;
  2. Đảm bảo rằng chính sách môi trường và các mục tiêu môi trường được thiết lập và tương thích với định hướng chiến lược và bối cảnh của tổ chức;
  3. Đảm bảo tích hợp các yêu cầu của hệ thống quản lý môi trường vào các quá trình hoạt động chủ chốt của tổ chức;
  4. Đảm bảo tính sẵn có các nguồn lực cần thiết cho hệ thống quản lý môi trường;
  5. Trao đổi thông tin về tầm quan trọng của quản lý môi trường có hiệu lực và của việc phù hợp với các yêu cầu của hệ thống quản lý môi trường;
  6. Đảm bảo hệ thống quản lý môi trường đạt được các kết quả dự kiến;
  7. Định hướng và hỗ trợ mọi người nhằm đóng góp vào tính hiệu lực của hệ thống quản lý môi trường;
  8. Thúc đẩy cải tiến liên tục;

Hỗ trợ các vai trò quản lý liên tục; hỗ trợ các vai trò quản lý liên quan khác để thể hiện tính lãnh đạo của họ đúng như nó đã được nêu đối với các khu vực thuộc trách nhiệm của họ

CHÚ THÍCH: “hoạt động chủ chốt” được đề cập trong tiêu chuẩn này có thể được hiểu một cách rộng rãi theo nghĩa là những hoạt động mang tính cốt lõi cho các mục đích tồn tại của tổ chức.

5.2 Chính sách môi trường

Lãnh đạo cao nhất phải thiết lập, thực hiện và duy trì chính sách môi trường, trong phạm vi đã xác định của hệ thống quản lý môi trường của tổ chức:

  1. Thích hợp với mục đích và bối cảnh của tổ chức, bao gồm bản chất, quy mô và các tác động môi trường từ các hoạt động môi trường từ các hoạt động, sản phẩm và dịch vụ của tổ chức;
  2. Cung cấp khuôn khổ cho việc thiết lập các mục tiêu môi trường;
  3. Bao gồm cam kết bảo vệ môi trường, kế cả ngăn ngừa ô nhiễm và (các) cam kết cụ thể khác liên quan đến bối cảnh của tổ chức.

CHÚ THÍCH: (Các) cam kết cụ thể khác nhằm bảo vệ môi trường có thể bao gồm sử dụng bền vững nguồn tài nguyên, giảm nhẹ và thích ứng biến đổi khí hậu, và bảo vệ đa dạng sinh học và các hệ sinh thái.

  1. Bao gồm cam kết thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tuân thủ;
  2. Bao gồm cam kết về cải tiến liên tục hệ thống quản lý môi trường để nâng cao kết quả hoạt động môi trường.

Chính sách môi trường phải được:

  • Duy trì như thông tin dạng văn bản;
  • Trao đổi thông tin trong toàn bộ tổ chức;
  • Có sẵn cho các bên quan tâm.

5.3 Vai trò, trách nhiệm và quyền hạn trong tổ chức

Lãnh đạo cao nhất phải đảm bảo rằng các trách nhiệm và quyền hạn đối với vị trí có liên quan được phân công và trao đổi trong toàn bộ tổ chức.

Lãnh đạo cao nhất phải phân công trách nhiệm và quyền hạn để:

  1. Đảm bảo hệ thống quản lý môi trường phù hợp với các yêu cầu của tiêu chuẩn này;
  2. Báo cáo lãnh đạo cao nhất về kết quả hoạt động của hệ thống quản lý môi trường, bao gồm cả kết quả hoạt động môi trường.”

 

PHÂN TÍCH CỤ THỂ ĐIỀU KHOẢN 5 TRONG ISO 14001:2015

phan tich cu the dieu khoan 5 trong iso 140012015

1. Sự lãnh đạo và cam kết

 Lãnh đạo, cam kết và hỗ trợ tích cực từ lãnh đạo cao nhất là những yếu tố quyết định tới sự thành công của Hệ thống quản lý môi trường (EMS). Điều khoản 5 trong ISO 14001 yêu cầu ban lãnh đạo cấp cao thực hiện trách nhiệm môi trường nghiêm túc để hỗ trợ quá trình thiết lập văn hóa môi trường tích cực trong toàn tổ chức.

Khả năng lãnh đạo và cam kết có thể được thể hiện thông qua:

  • Điều chỉnh hệ thống quản lý môi trường phù hợp với mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp
  • Đảm bảo sẵn sàng nguồn lực cần thiết
  • Khuyến khích nhân viên và các bên liên quan khác tích cực thực hiện biện pháp cải thiện kết quả hoạt động môi trường
  • Kêu mọi người tham gia vào các quy trình môi trường có ảnh hưởng đến họ

Tổ chức có thể cải thiện văn hóa môi trường bằng cách:

  • Cung cấp sự lãnh đạo rõ ràng và nhất quán
  • Thúc đẩy sự tham gia của nhân viên
  • …

Lãnh đạo cần hỗ trợ các cá nhân, phòng ban trong vai trò quản lý liên quan để làm rõ khả năng và trách nhiệm của họ. Sự lãnh đạo và cam kết của lãnh đạo cấp cao sẽ được truyền xuống toàn bộ doanh nghiệp. Bằng cách thể hiện sự lãnh đạo và cam kết, ban lãnh đạo có thể chỉ đạo và hỗ trợ nhân viên của doanh nghiệp.

2. Chính sách môi trường

Chính sách môi trường là cơ chế, qua đó ban lãnh đạo thể hiện cam kết của mình trong việc cải thiện kết quả hoạt động môi trường của doanh nghiệp.

Những cam kết được yêu cầu phải:

  • Phù hợp với mục đích và bối cảnh của doanh nghiệp, bao gồm tính chất, quy mô và tác động môi trường của những hoạt động, sản phẩm và dịch vụ.
  • Cung cấp khuôn khổ cho việc thiết lập các mục tiêu môi trường
  • Cam kết bảo vệ môi trường, ngăn ngừa ô nhiễm và các yêu cầu cụ thể khác.
  • Cam kết thực hiện nghĩa vụ tuân thủ quy định, pháp định.
  • Cam kết cải tiến liên tục Hệ thống quản lý môi trường để nâng cao kết quả hoạt động môi trường.

Ban lãnh đạo cần quan tâm tới vấn đề truyền đạt các cam kết của doanh nghiệp với nhân viên, các bên liên quan để họ hiểu được mục tiêu và có thể thực hiện công việc của mình góp phần hiện thực hóa những mục tiêu này. Việc công bố chính sách môi trường là để các bên quan tâm biết rằng doanh nghiệp đang thực hiện đúng nghĩa vụ của mình để đạt được kết quả tích cực về môi trường.

Theo yêu cầu của Điều khoản 5 trong ISO 14001:2015, chính sách môi trường cần được xem xét định kỳ nhằm đảm bảo rằng nó vẫn phù hợp với doanh nghiệp và bối cảnh hoặc được điều chỉnh kịp thời.

3. Vai trò, trách nhiệm và quyền hạn trong tổ chức

Ban lãnh đạo phải đảm bảo rằng trách nhiệm và quyền hạn đối với Hệ thống quản lý môi trường (EMS) được phân công và truyền đạt ở tất cả các cấp trong doanh nghiệp và được duy trì dưới dạng thông tin dạng văn bản.

Ban lãnh đạo chịu trách nhiệm cuối cùng về EMS, việc gì được giao và giao cho ai cần được truyền đạt rõ ràng, cụ thể để mọi người hiểu ai chịu trách nhiệm về việc gì.

Lãnh đạo cao nhất phải phân công trách nhiệm và quyền hạn để:

  • Đảm bảo hệ thống quản lý môi trường phù hợp với các yêu cầu của ISO 14001
  • Báo cáo kết quả hoạt động của EMS cho lãnh đạo cao nhất.

ISO 14001 yêu cầu trách nhiệm và quyền hạn của tất cả những người tham gia vào Hệ thống quản lý môi trường phải được ghi lại. Chúng có thể được mô tả trong:

  • Các thủ tục của Hệ thống quản lý môi trường
  • Quy trình vận hành và sơ đồ quy trình
  • Mô tả dự án và/hoặc nhiệm vụ
  • Mô tả công việc
  • Chương trình đào tạo
  • …

Cần thận trọng khi làm rõ trách nhiệm của những nhiệm vụ tương tác giữa các chức năng khác nhau (ví dụ giữa các phòng ban, giữa các cấp quản lý, giữa các nhân viên, giữa tổ chức và nhà thầu và giữa tổ chức với những người lân cận).

 

Trên đây là nội dung về Điều khoản 5: Sự lãnh đạo trong ISO 14001. Hy vọng Quý Doanh nghiệp đã hiểu hơn về các yêu cầu của Điều khoản 5 ISO 14001:2015 và xác định được rõ vai trò cũng như nhiệm vụ của ban lãnh đạo khi xây dựng Hệ thống quản lý môi trường. Nếu doanh nghiệp có bất cứ thắc mắc gì về Điều khoản 5 trong ISO 14001, liên hệ ngay với KNA CERT qua Hotline: 0983.246.419 hoặc Email: salesmanager@knacert.com để nhận được giải đáp.

Chúng tôi đã sẵn sàng hỗ trợ bạn

Chuyên gia Kna sẽ đánh giá tình hình cụ thể và đưa lộ trình cụ thể trong 48h
ĐẶT LỊCH NGAY

Hỏi đáp

0 Bình luận