Khí nhà kính là gì? Những biện pháp giúp giảm thiểu phát thải khí nhà kính

Khí nhà kính là một trong những yếu tố gây nên hiện tượng biến đổi khí hậu toàn cầu. Vậy khí nhà kính là gì? Hãy cùng KNA CERT tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

Khí nhà kính là gì?

Khí nhà kính (Greenhouse Gases – GHG) là các loại khí có khả năng hấp thụ bức xạ hồng ngoại, mà bề mặt Trái Đất phản xạ lại sau khi nhận ánh sáng từ mặt trời. Những khí này sau đó phát tán nhiệt trở lại vào bầu khí quyển, dẫn đến hiện tượng được gọi là hiệu ứng nhà kính. Những khí này bao gồm carbon dioxide (CO2), methane (CH4), nitrous oxide (N2O), ozone (O3) và các hợp chất fluorinated như CFCs. Khí nhà kính đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì nhiệt độ của Trái Đất. Tuy nhiên, sự gia tăng nồng độ của các khí này do hoạt động của con người, đặc biệt là từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch, nông nghiệp và phá rừng, đã dẫn đến những tác động tiêu cực đến môi trường và khí hậu.

Hiện tượng nhà kính là gì?

Hiện tượng nhà kính hay còn gọi là Greenhouse Effect, là hiện tượng mà nhiệt lượng từ Mặt Trời chiếu xuống bề mặt Trái Đất bị giữ lại bởi một số khí trong khí quyển, không cho chúng thoát ra ngoài không gian.

Các khí này bao gồm carbon dioxide (CO2), methane (CH4), nitrous oxide (N2O) và một số hợp chất khác. Chúng tạo thành một lớp khí bao quanh hành tinh, cho phép ánh sáng Mặt Trời đi vào nhưng ngăn cản nhiệt lượng thoát ra. Hiện tượng này tương tự như những gì xảy ra trong một nhà kính, vì vậy nó được gọi là “hiện tượng nhà kính”.

Những nguyên nhân gây thay đổi nồng độ khí nhà kính

• Hoạt động công nghiệp

Hoạt động công nghiệp là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng nồng độ khí nhà kính. Việc sản xuất, chế biến và vận chuyển hàng hóa tạo ra lượng lớn CO2 và các khí thải khác.

• Sử dụng nhiên liệu hóa thạch: Các nhà máy sản xuất thường sử dụng than, dầu mỏ và khí tự nhiên để vận hành máy móc, sản xuất điện và làm nóng. Quá trình đốt cháy nhiên liệu hóa thạch này phát thải một lượng lớn CO2 vào khí quyển.
• Quá trình sản xuất: Nhiều ngành công nghiệp như xi măng, thép và hóa chất phát thải một lượng lớn khí CO2 trong quá trình sản xuất. Chẳng hạn, sản xuất xi măng không chỉ tiêu tốn năng lượng mà còn giải phóng CO2 từ việc phân hủy đá vôi.

• Giao thông 

Giao thông vận tải cũng đóng góp đáng kể vào sự gia tăng nồng độ khí nhà kính.

• Phương tiện giao thông: Ô tô, xe máy, máy bay và tàu thủy sử dụng nhiên liệu hóa thạch để di chuyển, từ đó phát thải CO2 và các khí ô nhiễm khác như NOx và SOx vào không khí.
• Hệ thống giao thông đô thị: Sự gia tăng dân số và đô thị hóa đã dẫn đến nhu cầu đi lại ngày càng cao, làm gia tăng số lượng phương tiện trên đường và do đó làm tăng lượng khí thải.

• Nông nghiệp 

Ngành nông nghiệp cũng là một nguồn phát thải quan trọng của khí nhà kính.

• Sử dụng phân bón: Việc sử dụng phân bón hóa học trong nông nghiệp tạo ra nitrous oxide (N2O), một loại khí nhà kính mạnh hơn CO2 gấp 298 lần trong khoảng thời gian 100 năm. Quá trình nitrat hóa của phân bón khi tiếp xúc với đất sẽ giải phóng N2O vào không khí.
• Chăn nuôi gia súc: Hoạt động chăn nuôi cũng phát thải methane (CH4) từ quá trình tiêu hóa của gia súc và từ phân động vật khi phân hủy. Methane có khả năng giữ nhiệt mạnh hơn CO2 khoảng 25 lần trong cùng khoảng thời gian.

• Phá rừng

Phá rừng là một trong những nguyên nhân lớn gây ra sự gia tăng nồng độ CO2 trong khí quyển.

• Giải phóng carbon: Khi rừng bị chặt phá hoặc đốt cháy để tạo đất canh tác hoặc xây dựng, lượng carbon lưu giữ trong cây cối sẽ được giải phóng dưới dạng CO2 vào không khí. Điều này không chỉ làm giảm khả năng hấp thụ carbon của rừng mà còn làm tăng nồng độ CO2 trong khí quyển.
• Mất đi hệ sinh thái tự nhiên: Phá rừng cũng dẫn đến sự mất đa dạng sinh học và làm suy giảm khả năng phục hồi của hệ sinh thái trước biến đổi khí hậu.

• Hoạt động sinh học 

Các hoạt động sinh học cũng ảnh hưởng đến nồng độ khí nhà kính.

• Hô hấp sinh học: Quá trình hô hấp của thực vật và động vật tạo ra CO2 như một sản phẩm phụ. Khi nhiệt độ tăng cao do biến đổi khí hậu, tốc độ hô hấp cũng sẽ tăng lên, dẫn đến việc phát thải nhiều CO2 hơn vào không khí.
• Phân hủy chất hữu cơ: Khi chất hữu cơ phân hủy trong điều kiện thiếu oxy (như ở các bãi rác), nó sẽ tạo ra methane thay vì CO2, góp phần làm gia tăng nồng độ methane trong khí quyển.

• Biến đổi khí hậu 

Ngoài các nguyên nhân do con người gây ra, biến đổi khí hậu tự nhiên cũng có thể ảnh hưởng đến nồng độ khí nhà kính.

• Hoạt động núi lửa: Các vụ phun trào núi lửa có thể giải phóng một lượng lớn CO2 và sulfur dioxide (SO2) vào không khí, ảnh hưởng đến hiệu ứng nhà kính tạm thời nhưng có thể gây ra những thay đổi lâu dài nếu xảy ra thường xuyên.
• Biến đổi tự nhiên: Các yếu tố tự nhiên như sự thay đổi của mặt trời cũng có thể ảnh hưởng đến nhiệt độ Trái Đất và do đó ảnh hưởng đến nồng độ các loại khí nhà kính.

Những biện pháp giúp giảm thiểu phát thải khí nhà kính

• Sử dụng điện từ năng lượng tái tạo

Các nguồn năng lượng tái tạo bao gồm năng lượng mặt trời, năng lượng địa nhiệt, năng lượng gió, năng lượng sóng biển và thủy triều, năng lượng sinh khối và chất thải, và thủy điện. Vì không đốt nhiên liệu hóa thạch, các nguồn năng lượng tái tạo này không thải khí nhà kính vào khí quyển khi tạo ra điện. Khác với các nguồn năng lượng truyền thống như than, dầu và khí đốt, năng lượng tái tạo không gây ra ô nhiễm không khí, nước và đất. Ngoài ra, nguồn cung cấp năng lượng tái tạo là vô hạn, trong khi nhiên liệu hóa thạch đang dần cạn kiệt.

• Sử dụng thực phẩm chay

Ngày nay, khoảng một phần năm lượng khí thải carbon toàn cầu đến từ việc chăn nuôi gia súc để lấy thịt. Ví dụ, khi gia súc tiêu hóa thức ăn, chúng ợ ra khí metan, một loại khí nhà kính mạnh, và phân của chúng giải phóng khí nhà kính là carbon dioxide và nitơ oxit. Và rừng, thường bị chặt phá để gia súc có không gian gặm cỏ. So với việc sản xuất thịt, việc trồng trọt các loại cây lương thực như lúa gạo, ngô, đậu tương tạo ra lượng khí thải carbon thấp hơn đáng kể. Ngoài ra, sản xuất thực phẩm từ thực vật cũng cần ít nước và đất hơn.

• Sử dụng phương tiện giao thông “xanh”

Hiện nay, hầu hết các phương thức di chuyển của con người đều phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, như xăng cho ô tô và nhiên liệu phản lực cho máy bay. Việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong giao thông góp phần làm tăng khoảng 14% tổng lượng khí thải nhà kính toàn cầu. Để giảm thiểu lượng khí thải này, chúng ta có thể chuyển sang các giải pháp thay thế không cần xăng, chẳng hạn như xe đạp và ô tô điện, hoặc các phương tiện tiêu thụ ít nhiên liệu hơn như ô tô hybrid.

Ngoài ra, việc sử dụng phương tiện giao thông công cộng, xe đạp và đi bộ không chỉ giúp giảm số lượng xe cộ trên đường mà còn làm giảm lượng khí nhà kính trong không khí. Chính phủ các quốc gia có thể hỗ trợ người dân trong việc giảm khí thải nhà kính bằng cách phát triển hệ thống xe buýt, xây dựng đường dành cho xe đạp và cải thiện hệ thống vỉa hè để thuận tiện hơn cho việc đi bộ.

• Giảm thiểu rác thải sinh hoạt

Rác thải mà con người thải ra cũng là một trong những nguyên nhân gây ra khí nhà kính. Gần một nửa lượng khí thải ra từ bãi rác thải là metan (CH4), một loại khí nhà kính đặc biệt mạnh. Để giảm thiểu lượng khí metan phát thải từ bãi rác, chúng ta cần cải thiện hệ thống quản lý rác thải. Việc phân loại rác thải tại nguồn, tái chế và xử lý rác hữu cơ một cách hợp lý sẽ giúp giảm lượng rác thải đưa vào bãi rác, từ đó giảm lượng khí metan phát thải.

• Giảm phát thải từ ngành công nghiệp

Sản xuất, khai thác nguyên liệu thô và xử lý chất thải đều cần năng lượng. Hầu hết các sản phẩm mà con người sử dụng từ điện thoại và TV đến quần áo và giày dép đều được tạo ra trong các nhà máy, nơi thải ra khoảng 20% ​​lượng khí nhà kính thải ra trên toàn thế giới.

Có nhiều cách để giảm lượng khí thải từ sản xuất. Ví dụ, nhựa sinh học làm từ thực vật là một giải pháp thay thế cho nhựa có nguồn gốc từ nhiên liệu hóa thạch. Các công ty cũng có thể sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo để cung cấp năng lượng cho các nhà máy và vận chuyển các sản phẩm mà họ tạo ra trên các tàu chở hàng tiết kiệm nhiên liệu.

Bài viết trên đây của KNA CERT đã giải đáp mọi thắc mắc liên quan tới câu hỏi “Khí nhà kính là gì?”. Liên hệ ngay với KNA CERT để được hỗ trợ.

• Trụ sở chính: Tầng 11, Tòa nhà Ladeco, số 266 Đội Cấn, phường Ngọc Hà, thành phố Hà Nội
• Chi nhánh: Tầng 7, Tòa nhà Thủy Lợi 4, số 205A Nguyễn Xí, phường Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh
• Facebook: https://www.facebook.com/KNACertification
• Hotline: 0983.246.419
• Email: salesmanager@knacert.com