Sự khác nhau giữa ISO 14001 và 14000

ISO 14000 và ISO 14001 là hai tiêu chuẩn phổ biến trong lĩnh vực quản lý môi trường, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo các hoạt động của doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường. Mặc dù thường được nhắc đến cùng nhau, nhưng ISO 14000 và ISO 14001 thực sự là hai tiêu chuẩn khác nhau, mỗi tiêu chuẩn lại đặt ra những quy định và mục tiêu riêng biệt. Bài viết dưới đây của KNA CERT sẽ so sánh hai tiêu chuẩn ISO 14000 và ISO 14001.

SƠ LƯỢC VỀ TIÊU CHUẨN ISO 14000 VÀ ISO 14001

1. Tiêu chuẩn ISO 14000

Tiêu chuẩn ISO 14000 là tiêu chuẩn quốc tế về Hệ thống quản lý môi trường, chứa đựng một bộ quy tắc được xây dựng bởi Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO – International Standardization Organization) nhằm giúp doanh nghiệp có thể giảm thiểu được lượng chất thải công nghiệp và thiệt hại môi trường.

Vào năm 1993, tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) quyết định thành lập Ban kỹ thuật ISO/TC 207 về quản lý môi trường, nhằm phát triển các tiêu chuẩn quốc tế về quản lý môi trường. Những tiêu chuẩn này bao gồm hệ thống và công cụ quản lý môi trường, phương pháp xác định tác nhân gây ô nhiễm, giới hạn chất thải và tác động của công nghệ/sản phẩm đối với môi trường. Tất cả những tiêu chuẩn quốc tế này được tổng hợp thành Bộ tiêu chuẩn 14000.

Bộ tiêu chuẩn này là một phần của một loạt các tiêu chuẩn giúp giải quyết một số khía cạnh của các quy định về môi trường. Cơ cấu của Bộ tiêu chuẩn ISO 14000 bao gồm 17 tiêu chuẩn:

• 4 tiêu chuẩn về Hệ thống quản lý môi trường (ISO 14001; ISO 14004; ISO 14005; ISO 14006)
• 1 tiêu chuẩn về kiểm toán môi trường (ISO 14015)
• 5 tiêu chuẩn về nhãn môi trường (ISO 14020; ISO 14021; ISO 14024; ISO 14025; ISO 14026)
• 3 tiêu chuẩn về đánh giá kết quả hoạt động môi trường(ISO 14031; ISO 14034; ISO 14063)
• 4 tiêu chuẩn về đánh giá vòng đời của sản phẩm (ISO 14040; ISO 14044; ISO 14045; ISO 14046)
• 4 tiêu chuẩn về các vấn đề liên quan đến quản lý môi trường (ISO 14050; ISO 14051; ISO 14052; ISO 14055-1)
• 5 tiêu chuẩn về quản lý khí nhà kính (ISO 14064-1; ISO 14064-2; ISO 14064-3; ISO 14065; ISO 14066)

2. Tiêu chuẩn ISO 14001

Tiêu chuẩn ISO 14001 được ban hành bởi Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (International Organization for Standardization). Đây là tiêu chuẩn dùng để xây dựng và chứng nhận Hệ thống quản lý môi trường, được áp dụng với mọi doanh nghiệp/tổ chức, không phân biệt quy mô.

Tiêu chuẩn ISO 14001 nằm trong bộ tiêu chuẩn ISO 14000 chính thực được ban hành vào năm 1996 và tới thời điểm hiện tại đã có 3 phiên bản chính thức được ra đời sau khi rà soát và hoàn thiện. Lần lượt là ISO 14001:1996; ISO 14001:2004 và ISO 14001:2015.

Với ISO 14001, doanh nghiệp có thể nắm rõ được bối cảnh của mình để quản lý rủi ro môi trường một cách hiệu quả. Cùng với đó là việc đề cao vai trò của người lãnh đạo trong hoạt động quản lý môi trường. Điều này giúp doanh nghiệp cải thiện hiệu suất hoạt động mà vẫn đảm bảo được hiệu suất môi trường. Áp dụng ISO 14001 giúp doanh nghiệp tạo được sự tin tưởng từ khách hàng, đối tác cùng các bên liên quan.

SỰ KHÁC NHAU GIỮA ISO 14000 VÀ ISO 14001

1. Tính chất

Đối với ISO 14000, đây là một bộ tiêu chuẩn bao gồm các tiêu chuẩn quốc tế về quản lý môi trường. Những tiêu chuẩn này bao gồm hệ thống và công cụ quản lý môi trường, phương pháp xác định tác nhân gây ô nhiễm, giới hạn chất thải và tác động của công nghệ/sản phẩm đối với môi trường.

ISO 14001 là một tiêu chuẩn cụ thể, dùng để xây dựng và chứng nhận Hệ thống quản lý môi trường, được áp dụng cho mọi doanh nghiệp và mọi quy mô. Tiêu chuẩn ISO 14001 nằm trong bộ tiêu chuẩn ISO 14000.

2. Phạm vi tiêu chuẩn

ISO 14000 là một bộ tiêu chuẩn quốc tế, vì thế nên nó có phạm vi rất rộng, đề cập tới nhiều khía cạnh về quản lý môi trường.  Trong đó ISO 14000 bao quát từ các nguyên tắc chung đến các công cụ đánh giá cụ thể.

ISO 14001 lại tập trung cụ thể vào các yêu cầu để hoàn thiện Hệ thống quản lý môi trường. Tiêu chuẩn ISO 14001 đưa ra cho tổ chức một khuôn khổ để bảo vệ môi trường và ứng phó với các điều kiện môi trường biến đổi, cân bằng với các nhu cầu kinh tế – xã hội.

3. Mục tiêu

ISO 14000 cung cấp những hướng dẫn và quy tắc về quản lý môi trường. Bộ tiêu chuẩn được xây dựng nhằm cung cấp một khuôn khổ chung để các doanh nghiệp quản lý các tác động môi trường của họ một cách hiệu quả.

Đối với ISO 14001, đây là tiêu chuẩn cung cấp các yêu cầu và hướng dẫn các doanh nghiệp áp dụng thành công Hệ thống quản lý môi trường. Tiêu chuẩn bày cũng quy định các yêu cầu cho phép doanh nghiệp đạt được các kết quả dự kiến đặt ra đối với hệ thống quản lý môi trường của mình.

4. Chứng nhận tiêu chuẩn

Sau khi xác minh sự tuân thủ của doanh nghiệp với các yêu cầu của tiêu chuẩn ISO 14001, tổ chức chứng nhận ISO 14001 sẽ cấp chứng chỉ cho doanh nghiệp. Còn đối với bộ tiêu chuẩn ISO 14000, nó không tồn tại chứng nhận riêng biệt, khi nhắc đến chứng nhận về môi trường ISO 14000, chứng chỉ ISO 14000 hay giấy chứng nhận ISO 14000 thì đa phần sẽ nghĩ tới chứng nhận theo tiêu chuẩn ISO 14001.

ĐIỂM GIỐNG NHAU CỦA HAI TIÊU CHUẨN ISO 14000 VÀ ISO 14001

Cả hai tiêu chuẩn ISO 14000 và ISO 14001 đều cung cấp các yêu cầu đối với Hệ thống quản lý môi trường của các tổ chức, doanh nghiệp. 

Cả hai tiêu chuẩn đều được ban hành bởi Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế và được chấp nhận trên phạm vi toàn cầu về cải thiện Môi trường. 

Cả ISO 14000, ISO 14001 đều có chung một mục đích giúp các tổ chức, doanh nghiệp:

• Đảm bảo hạn chế rủi ro
• Giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường
• Tuân thủ pháp luật và yêu cầu của bên liên quan
• Nâng cao hiệu quả hoạt động
• Giảm thiểu các chi phí trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp 
• …

Bài viết trên đây của KNA CERT đã chia sẻ những nội dung về sự khác nhau giữa ISO 14000 và ISO 14001. Hy vọng những thông tin này sẽ giúp doanh nghiệp phần nào phân biệt và hiểu rõ hơn bản chất của hai tiêu chuẩn trên. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào liên quan về ISO 14000 và ISO 14001, liên hệ ngay với KNA CERT qua số Hotline: 0983.246.419 hoặc Email: salesmanager@knacert.com để được hỗ trợ giải đáp.