Top 5 các nguồn phát thải khí nhà kính phổ biến

Khí nhà kính (GHG) là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến biến đổi khí hậu toàn cầu. Vì vậy, việc hiểu rõ nguồn gốc khí nhà kính là rất cần thiết để có thể thực hiện các biện pháp giảm thiểu phù hợp. Hãy cùng KNA CERT tìm hiểu về top 5 các nguồn phát thải khí nhà kính phổ biến qua bài viết dưới đây.

Phát thải từ hoạt động nông nghiệp

Phát thải trong nông nghiệp bao gồm phát thải từ đất nông nghiệp, đốt phụ phẩm cây trồng, quá trình lên men hệ thống tiêu hoá trong chăn nuôi, quản lý phân bón và phát thải gián tiếp khí N2O từ ngành nông nghiệp.

• Phát thải từ đất nông nghiệp: Phát thải từ đất nông nghiệp chủ yếu xảy ra do việc sử dụng phân bón hóa học và các phương pháp canh tác không bền vững. Khi phân bón chứa nitơ được áp dụng vào đất, một phần nitơ sẽ chuyển hóa thành khí nitrous oxide (N2O) trong quá trình vi sinh vật phân hủy. Khí N2O là một loại khí nhà kính mạnh, có khả năng giữ nhiệt gấp 298 lần so với CO2 trong vòng 100 năm. Việc cải thiện quản lý đất, như áp dụng kỹ thuật canh tác bền vững và sử dụng phân bón hợp lý, có thể giúp giảm thiểu phát thải này.
• Đốt phụ phẩm cây trồng: Đốt phụ phẩm cây trồng là một hoạt động phổ biến ở nhiều vùng nông thôn nhằm xử lý nhanh chóng các loại rác thải nông nghiệp. Tuy nhiên, quá trình này không chỉ giải phóng CO2 mà còn phát thải nhiều loại khí độc hại khác như carbon monoxide (CO) và particulate matter (PM). Việc chuyển đổi phụ phẩm thành phân hữu cơ hoặc sử dụng công nghệ đốt tiên tiến có thể giúp giảm thiểu tác động tiêu cực này.
• Quá trình lên men hệ thống tiêu hoá trong chăn nuôi: Quá trình lên men trong hệ thống tiêu hóa của động vật nhai lại, như bò và cừu, tạo ra methane (CH4) – một loại khí nhà kính mạnh mẽ. Methane được sản xuất khi thức ăn được tiêu hóa trong dạ cỏ của động vật. Để giảm phát thải methane, các biện pháp như cải thiện chế độ dinh dưỡng cho gia súc và áp dụng công nghệ xử lý chất thải có thể được thực hiện.
• Quản lý phân bón: Quản lý phân bón là một yếu tố quan trọng trong việc kiểm soát phát thải khí nhà kính từ nông nghiệp. Phân bón hữu cơ và hóa học nếu không được xử lý đúng cách có thể dẫn đến phát thải N2O và methane từ quá trình phân hủy chất hữu cơ trong môi trường yếm khí. Việc áp dụng các kỹ thuật quản lý chất thải như ủ phân hoặc sử dụng công nghệ biogas để thu hồi năng lượng từ phân động vật có thể giúp giảm thiểu phát thải.
• Phát thải gián tiếp khí N2O từ ngành nông nghiệp: Ngoài những nguồn phát thải trực tiếp, ngành nông nghiệp còn gây ra phát thải gián tiếp của N2O thông qua việc sử dụng nước tưới và các hoạt động liên quan đến đất đai. Khi nước tưới được sử dụng không hợp lý, nó có thể làm tăng sự rửa trôi nitrat vào nguồn nước ngầm, từ đó góp phần vào sự hình thành khí N2O khi nitrat bị vi khuẩn chuyển hóa trong môi trường yếm khí.

Phát thải từ hoạt động của ngành công nghiệp năng lượng

Phát thải từ các nhà máy sản xuất điện và nhiệt điện là một trong những nguồn chính gây ra khí nhà kính, đặc biệt là carbon dioxide (CO2). Các nhà máy này chủ yếu sử dụng nhiên liệu hóa thạch như than, dầu mỏ và khí tự nhiên để sản xuất điện.

• Sử dụng nhiên liệu hóa thạch: Hầu hết các nhà máy điện hiện nay vẫn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Khi đốt cháy than, dầu hoặc khí tự nhiên, quá trình này tạo ra một lượng lớn CO2. Theo ước tính, khoảng 70% tổng lượng phát thải CO2 toàn cầu đến từ việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong sản xuất điện.
• Hiệu suất năng lượng thấp: Nhiều nhà máy nhiệt điện có hiệu suất chuyển đổi năng lượng thấp, nghĩa là chỉ một phần nhỏ năng lượng từ nhiên liệu được chuyển đổi thành điện năng, trong khi phần còn lại bị lãng phí dưới dạng nhiệt. Điều này không chỉ làm tăng lượng nhiên liệu cần thiết mà còn dẫn đến phát thải khí nhà kính cao hơn.

Phát thải từ hoạt động của ngành công nghiệp chế biến

Phát thải từ ngành công nghiệp chế biến (ví dụ: phát thải từ sản xuất xi măng, sắt thép, nhôm, hóa chất, dung môi) chủ yếu xuất phát từ các quy trình sản xuất tiêu tốn năng lượng và phát thải khí nhà kính trong quá trình chế biến nguyên liệu.

• Sản xuất xi măng: Trong sản xuất xi măng, quá trình nung đá vôi ở nhiệt độ cao (khoảng 1400-1600 độ C) không chỉ tiêu tốn năng lượng lớn mà còn phát thải một lượng lớn CO2 từ phản ứng hóa học giữa đá vôi và silica. Mỗi tấn xi măng sản xuất ra có thể phát thải khoảng 0.8 tấn CO2, góp phần đáng kể vào tổng lượng khí nhà kính toàn cầu.
• Sản xuất thép: Ngành sản xuất sắt thép cũng là một nguồn phát thải lớn. Quá trình luyện kim từ quặng sắt thường sử dụng than cốc, dẫn đến phát thải CO2 trong quá trình cháy. Ngoài ra, việc sử dụng các quy trình sản xuất truyền thống như lò cao có thể tạo ra lượng khí thải rất cao, trong khi các công nghệ mới hơn như lò điện có thể giảm thiểu đáng kể lượng phát thải.
• Sản xuất nhôm: Sản xuất nhôm thông qua quá trình điện phân alumina là một nguồn phát thải khí florocarbon, mạnh gấp nhiều lần CO2. Quá trình này không chỉ tiêu tốn điện năng lớn mà còn tạo ra khí thải độc hại từ các chất phụ gia được sử dụng trong quá trình sản xuất.
• Ngành hóa chất và dung môi: Ngành hóa chất và dung môi cũng đóng góp vào sự phát thải khí nhà kính thông qua các phản ứng hóa học phức tạp trong quá trình sản xuất. Nhiều loại hóa chất được tổng hợp từ nhiên liệu hóa thạch, dẫn đến việc phát thải CO2 và các khí độc hại khác. Ngoài ra, việc xử lý chất thải trong ngành này cũng có thể tạo ra khí metan và nitrous oxide.

Phát thải từ hoạt động giao thông

Khí thải phát ra từ đốt cháy động cơ di động của hệ thống giao thông (gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy và hàng không) là một trong những nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí. Những khí thải này chủ yếu bao gồm carbon dioxide (CO2), carbon monoxide (CO), nitrogen oxides (NOx), sulfur dioxide (SO2) và các hợp chất hữu cơ bay hơi (VOCs).

• Giao thông đường bộ: Trong giao thông đường bộ, ô tô, xe máy và xe tải là những nguồn phát thải lớn nhất. Động cơ đốt trong của các phương tiện này tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch như xăng và dầu diesel, dẫn đến việc phát thải một lượng lớn CO2 và NOx. Ngoài ra, các phương tiện cũ và không đạt tiêu chuẩn khí thải cũng góp phần làm tăng mức độ ô nhiễm.
• Giao thông đường sắt: Mặc dù hệ thống đường sắt thường được coi là một lựa chọn giao thông thân thiện với môi trường hơn so với đường bộ, nhưng các đầu máy diesel vẫn phát thải khí độc hại. Việc sử dụng điện trong ngành đường sắt có thể giảm thiểu phát thải nếu nguồn điện này đến từ các nguồn tái tạo.
• Giao thông đường thủy: Trong giao thông đường thủy, tàu biển và tàu cá sử dụng nhiên liệu nặng, phát thải SO2 và NOx, gây ra ô nhiễm không khí và nước. Các quy định ngày càng nghiêm ngặt về tiêu chuẩn khí thải đang được áp dụng để giảm thiểu tác động từ ngành này.
• Giao thông hàng không: Ngành hàng không cũng đóng góp một phần đáng kể vào tổng lượng khí thải toàn cầu. Máy bay phát thải CO2, NOx và các hạt bụi mịn trong quá trình cất cánh và hạ cánh. Mặc dù công nghệ hàng không đang tiến bộ để cải thiện hiệu suất nhiên liệu, nhưng nhu cầu đi lại ngày càng tăng vẫn tạo áp lực lên môi trường.

Phát thải từ rác thải 

• Phân hủy chất thải hữu cơ: Khi chất thải hữu cơ bị phân hủy trong điều kiện yếm khí (thiếu oxy), quá trình này tạo ra khí mê tan (CH₄), một loại khí nhà kính có khả năng gây hiệu ứng nhà kính mạnh gấp 25 lần so với carbon dioxide (CO₂) trong khoảng thời gian 100 năm. Các bãi chôn lấp chất thải rắn là nguồn phát thải chính của CH₄, chiếm hơn 50% tổng lượng phát thải từ lĩnh vực chất thải.
• Đốt chất thải: Quá trình đốt rác thải cũng là một nguồn phát thải khí nhà kính, chủ yếu là CO₂ và nitrous oxide (N₂O). Khi chất thải được đốt không kiểm soát, lượng CO₂ sinh ra từ việc đốt cháy các nhiên liệu hóa thạch và các hợp chất hữu cơ sẽ làm tăng nồng độ khí nhà kính trong khí quyển. N₂O, mặc dù ít phổ biến hơn, nhưng cũng có tác động lớn đến sự nóng lên toàn cầu.
• Xử lý nước thải: Xử lý nước thải cũng góp phần vào việc phát thải khí nhà kính. Trong quá trình này, các hợp chất hữu cơ có thể phân hủy và tạo ra CH₄ và N₂O. Điều này đặc biệt đúng trong các hệ thống xử lý không hiệu quả hoặc không được thiết kế tốt, nơi mà quá trình phân hủy diễn ra không hoàn toàn.
• Quản lý chất thải không bền vững: Hệ thống quản lý chất thải không bền vững, như chôn lấp không qua xử lý hoặc đốt chất thải bừa bãi, dẫn đến việc phát sinh nhiều khí nhà kính hơn. Việc thiếu các phương án tái chế hiệu quả cũng làm tăng khối lượng chất thải cần xử lý, từ đó gia tăng lượng khí thải.

Bài viết trên đây của KNA CERT đã cung cấp thông tin chi tiết về top 5 các nguồn phát thải khí nhà kính phổ biến hiện nay. Nếu doanh nghiệp quan tâm đến dịch vụ hướng dẫn kiểm kê khí nhà kính, hãy liên hệ ngay với KNA CERT để được hỗ trợ.

• Trụ sở chính: Tầng 11, Tòa nhà Ladeco, số 266 Đội Cấn, phường Ngọc Hà, thành phố Hà Nội
• Chi nhánh: Tầng 7, Tòa nhà Thủy Lợi 4, số 205A Nguyễn Xí, phường Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh
• Facebook: https://www.facebook.com/KNACertification
• Hotline: 0983.246.419
• Email: salesmanager@knacert.com