Cùng Doanh Nghiệp Vươn Tầm Quốc Tế
Nâng Vị Thế Thương Hiệu Quốc Gia

Logo BoA - Văn phòng Công nhận Chất lượng
Logo IAF - Thành viên IAF MLA

SỰ KHÁC NHAU GIỮA ISO 9000 VÀ ISO 9001

Tác giả: Nguyễn Văn Vượng | 11/07/2025

ISO 9000 và ISO 9001, thoạt nghe hai tiêu chuẩn này có phần giống nhau. Nhưng trên thực tế, hai tiêu chuẩn này lại hoàn toàn khác nhau. Vậy sự khác nhau giữa hai tiêu chuẩn ISO 9000 và ISO 9001 là gì? Hãy cùng KNA CERT đi tìm câu trả lời trong bài viết dưới đây.

Hiểu về ISO 9000 và ISO 9001

Hieu ve ISO 9000 va ISO 9001

1. ISO 9000 là gì?

ISO 9000 là tiêu chuẩn tập hợp các từ vựng và định nghĩa cho toàn bộ các tiêu chuẩn quản lý chất lượng thuộc ISO. Mục đích chính của ISO 9000 là cung cấp một khuôn khổ chung về các nguyên tắc và từ vựng liên quan đến hệ thống quản lý chất lượng. Nói cách khác, ISO 9000 giống như một cuốn từ điển giải thích các khái niệm cơ bản, giúp tổ chức có cái nhìn khái quát khi nhắc tới quản lý chất lượng.

2. ISO 9001 là gì?

ISO 9001 là tiêu chuẩn nổi tiếng và được áp dụng rộng rãi nhất trong hệ thống các tiêu chuẩn thuộc bộ ISO 9000. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu đối với hệ thống quản lý chất lượng mà tổ chức phải tuân thủ để đạt được chứng nhận ISO 9001. Chứng nhận này thể hiện cam kết của tổ chức trong việc cung cấp các sản phẩm hoặc dịch vụ với chất lượng ổn định, cũng như đáp ứng và cải thiện sự mong đợi của khách hàng.

Sự giống nhau giữa ISO 9000 và ISO 9001

Su giong nhau giua ISO 9000 va ISO 9001

  • Cả hai tiêu chuẩn ISO 9000 và ISO 9001 đều là những tiêu chuẩn liên quan tới hệ thống quản quản lý chất lượng được xây dựng và ban hành bởi Tổ chức Tiêu chuẩn hoá Quốc tế (International Standardization Organization – ISO). Đây cũng là hai tiêu chuẩn tiêu biểu, được áp dụng rộng rãi ở rất nhiều doanh nghiệp trên thế giới.
  • Cả hai tiêu chuẩn ISO 9000 và ISO 9001 đều có thể áp dụng cho bất kỳ doanh nghiệp, tổ chức nào, không phân biệt quy mô, sản phẩm/dịch vụ hay mô hình hoạt động… nhằm đảm bảo khả năng cung cấp sản phẩm/dịch vụ chất lượng đáp ứng yêu cầu của khách hàng và luật định.
  • Cả ISO 9000 và ISO 9001 đều sử dụng một bộ từ vựng thống nhất, tạo nên một nền tảng kiến thức chung. Điều này có nghĩa là khi bạn đã nắm vững các khái niệm cơ bản trong ISO 9000, việc hiểu và đáp ứng các yêu cầu của ISO 9001 sẽ trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.

Sự khác nhau giữa ISO 9000 và ISO 9001

Dưới đây là bảng so sánh sự khác nhau giữa ISO 9000 và ISO 9001:

Tiêu chí ISO 9000 ISO 9001
Khái niệm Tiêu chuẩn ISO 9000 có tên đầy đủ là ISO 9000:2015 Hệ thống quản lý chất lượng – Cơ sở và từ vựng. Tên đầy đủ của tiêu chuẩn ISO 9001 là ISO 9001:2015 Hệ thống quản lý chất lượng – Các yêu cầu.
Mục đích sử dụng Tiêu chuẩn ISO 9000 không phải là tiêu chuẩn dùng để chứng nhận. Tiêu chuẩn này đóng vai trò bổ trợ giúp các doanh nghiệp hiểu rõ các yêu cầu, điều khoản trong ISO 9001 và các tiêu chuẩn khác trong hệ thống quản lý chất lượng. Tiêu chuẩn ISO 9001 được sử dụng là cơ sở để đánh giá và nhận được chứng nhận ISO 9001:2015 về hệ thống quản lý chất lượng.
Nội dung Cung cấp những thuật ngữ, định nghĩa và nguyên tắc sử dụng trong hệ thống quản lý chất lượng. Tiêu chuẩn ISO 9000 bao gồm:

  • Phạm vi áp dụng
  • Các khái niệm và nguyên tắc quản lý chất lượng
  • Thuật ngữ và định nghĩa
Đề cập tới các nguyên tắc, điều khoản cùng các yêu cầu cần đáp ứng khi doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn ISO 9001 vào hệ thống quản lý chất lượng. Tiêu chuẩn ISO 9001:2015 bao gồm 10 điều khoản:

  • Điều khoản 1: Phạm vi của tiêu chuẩn
  • Điều khoản 2: Tài liệu tham khảo
  • Điều khoản 3: Thuật ngữ và định nghĩa
  • Điều khoản 4: Bối cảnh của tổ chức
  • Điều khoản 5: Sự lãnh đạo
  • Điều khoản 6: Hoạch định
  • Điều khoản 7: Hỗ trợ
  • Điều khoản 8: Thực hiện
  • Điều khoản 9: Đánh giá kết quả thực hiện
  • Điều khoản 10: Cải tiến
Yêu cầu cụ thể ISO 9000 không có bất kỳ yêu cầu cụ thể nào mà tổ chức phải đáp ứng. Bởi ISO 9000 đưa ra các nguyên tắc, thuật ngữ và định nghĩa để tổ chức hiểu một cách cụ thể. ISO 9001 đặt ra các yêu cầu cụ thể về tài liệu, quy trình và cải tiến liên tục thông qua 10 điều khoản ở trên. Tổ chức phải thực hiện đáp ứng các yêu cầu đó để nhận được chứng nhận ISO 9001:2015.
Đánh giá  ISO 9000 không đặt ra các quy trình hoặc tiêu chí đánh giá cụ thể nên có thể nói ISO 9000 không liên quan tới hoạt động đánh giá bên ngoài để cấp chứng nhận. Tổ chức áp dụng ISO 9001 phải tiến hành đánh giá bên ngoài để xác minh việc tuân thủ của tổ chức với các yêu cầu đã định trong ISO 9001. Đây là nền tảng để tổ chức được cấp chứng nhận ISO 9001:2015.

Tại sao cần hiểu cả hai tiêu chuẩn ISO 9000 và ISO 9001?

Tai sao can hieu ca hai tieu chuan ISO 9000 va ISO 9001

Việc hiểu rõ cả hai tiêu chuẩn ISO 9000 và ISO 9001 là vô cùng quan trọng đối với bất kỳ tổ chức nào muốn xây dựng và vận hành một hệ thống quản lý chất lượng hiệu quả. Dưới đây là những lý do chính:

  • Nền tảng kiến thức vững chắc: ISO 9000 giúp tổ chức hiểu rõ các khái niệm cơ bản như chất lượng, khách hàng, quá trình, cải tiến liên tục… Nhờ đó, tổ chức mới có thể hiểu được các yêu cầu cụ thể trong ISO 9001.
  • Áp dụng hiệu quả: ISO 9001 đưa ra các yêu cầu cụ thể, nhưng để thực hiện chúng một cách hiệu quả, tổ chức cần hiểu rõ ý nghĩa của từng yêu cầu. Việc nắm vững các khái niệm trong ISO 9000 sẽ giúp tổ chức thực hiện điều này.
  • Chọn lựa phù hợp: Nếu chỉ hiểu một trong hai tiêu chuẩn, tổ chức sẽ khó có thể đưa ra quyết định đúng đắn khi lựa chọn tiêu chuẩn phù hợp với quy mô và hoạt động của tổ chức mình.
  • Cải tiến liên tục: Hiểu rõ cả hai tiêu chuẩn ISO 9000 và ISO 9001 sẽ giúp tổ chức xây dựng hệ thống quản lý chất lượng linh hoạt và có khả năng thích ứng với những thay đổi của môi trường kinh doanh.

KẾT BÀI:

Thông qua những nội dung được chia sẻ trong bài viết, hy vọng Quý doanh nghiệp đã có được cái nhìn bao quát nhất về sự khác nhau giữa ISO 9000 và ISO 9001. Nếu Quý doanh nghiệp đang gặp khó khăn hay vướng mắc khi triển khai áp dụng ISO 9001, xin vui lòng liên hệ với KNA CERT để nhận được hỗ trợ tốt nhất.

Thông tin liên hệ với KNA CERT:

  • Công ty TNHH Chứng nhận KNA
  • Địa chỉ: Tầng 11, Tòa nhà Ladeco, số 266 Đội Cấn, phường Ngọc Hà, thành phố Hà Nội
  • Hotline: 0983.246.419
  • Email: salesmanager@knacert.com

Chúng tôi đã sẵn sàng hỗ trợ bạn

Chuyên gia Kna sẽ đánh giá tình hình cụ thể và đưa lộ trình cụ thể trong 48h
ĐẶT LỊCH NGAY

Hỏi đáp

0 Bình luận