Lỗi Đánh Giá BSCI Thường Gặp Nhất & Cách Khắc Phục NC BSCI

Qua nhiều đợt đánh giá BSCI tại nhà máy Việt Nam có thể thấy, lỗi đánh giá BSCI (NC) thường lặp lại ở một số Tiêu chí đánh giá cố định, thay vì phân bố ngẫu nhiên. Nhận diện đúng các lỗi NC BSCI dễ phát sinh giúp doanh nghiệp tập trung nguồn lực khắc phục điểm không phù hợp đúng trọng tâm. Bài viết của KNA CERT tổng hợp lỗi đánh giá BSCI phổ biến theo từng Lĩnh vực đánh giá (PA), nguyên nhân gốc rễ và cách khắc phục theo cơ chế hiện hành của amfori.

NC BSCI là gì và được phân loại như thế nào?

NC BSCI (Non-Conformity) là một phát hiện không phù hợp mà đoàn đánh giá ghi nhận khi thực tế vận hành của doanh nghiệp không đáp ứng yêu cầu của một chỉ số (indicator) thuộc 13 Lĩnh vực đánh giá  hay Tiêu chí đánh giá (Performance Area) trong hệ thống amfori BSCI. Mỗi NC được gắn với một Lĩnh vực đánh giá cụ thể và ảnh hưởng trực tiếp đến điểm xếp hạng cuối cùng của báo cáo đánh giá BSCI.

Theo thang xếp hạng amfori BSCI, mỗi Lĩnh vực đánh giá được chấm theo mức A, B, C, D hoặc E dựa trên số lượng và mức độ nghiêm trọng của NC được ghi nhận trong lĩnh vực đó.

• Mức A và B thể hiện mức độ tuân thủ tốt đến khá
• Mức C là mức chấp nhận được nhưng cần cải thiện
• Mức D và E phản ánh vi phạm nghiêm trọng, có thể khiến nhãn hàng xem xét lại quan hệ hợp tác với nhà cung cấp.

→ Xem thêm: Bộ tiêu chuẩn BSCI là gì?

Một điểm doanh nghiệp cần lưu ý là báo cáo BSCI không phải là chứng chỉ hay chứng nhận theo nghĩa cấp phép, mà là báo cáo đánh giá phản ánh hiện trạng tuân thủ tại thời điểm đánh giá. NC được ghi nhận trong báo cáo không đồng nghĩa doanh nghiệp bị loại khỏi chuỗi cung ứng ngay lập tức, mà mở ra giai đoạn khắc phục theo thời hạn amfori quy định.

HỎI ĐÁP VỚI CHUYÊN GIA

Những Lĩnh vực đánh giá nào trong BSCI dễ phát sinh NC nhất?

Trong 13 Lĩnh vực đánh giá của amfori BSCI, Lĩnh vực PA7 – An toàn và sức khỏe nghề nghiệp là nơi phát sinh NC BSCI nhiều và thường xuyên nhất tại các nhà máy Việt Nam, tiếp theo là PA6 (Giờ làm việc), PA5 (Thù lao) và PA1 (Hệ thống quản lý xã hội). Đây đều là các khu vực có số lượng chỉ số đánh giá lớn và đòi hỏi hồ sơ chứng minh chi tiết, liên tục theo thời gian.

→ Xem thêm: 13 Lĩnh vực đánh giá (Performance Areas) trong BSCI

Các lỗi đánh giá BSCI phổ biến nhất theo từng Khu vực là gì?

Phần dưới đây phân tích lỗi đánh giá BSCI thường gặp tại 4 Khu vực có tần suất NC cao nhất, nêu rõ nguyên nhân gốc rễ khiến doanh nghiệp bị lặp lại lỗi qua nhiều đợt đánh giá.

1. Lỗi đánh giá BSCI tại PA7 – An toàn và sức khỏe nghề nghiệp

• Lối thoát hiểm bị khóa, bị chắn bởi hàng hóa hoặc không đủ số lượng theo diện tích nhà xưởng thực tế.
• Trang bị bảo hộ lao động (PPE) không phù hợp với công việc hoặc người lao động không sử dụng đúng cách dù đã được cấp phát.
• Hồ sơ huấn luyện an toàn lao động, khám sức khỏe định kỳ và kiểm định máy móc thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt bị thiếu hoặc quá hạn.
• Bình chữa cháy hết hạn kiểm định, hệ thống báo cháy không được bảo trì theo lịch, biển cảnh báo hóa chất không đầy đủ.

→ Nguyên nhân gốc rễ: Nguyên nhân gốc rễ phổ biến nhất là doanh nghiệp coi an toàn lao động là hoạt động đối phó theo đợt đánh giá thay vì quy trình vận hành liên tục, dẫn đến hồ sơ huấn luyện và kiểm định bị gián đoạn giữa các lần đánh giá.

2. Lỗi đánh giá BSCI tại PA6 – Giờ làm việc xứng đáng

• Tổng giờ làm việc thực tế, bao gồm cả tăng ca, vượt quá giới hạn cho phép của pháp luật hoặc thỏa ước lao động tập thể.
• Tồn tại song song hai hệ thống chấm công: một bản dùng để trình đoàn đánh giá và một bản ghi giờ làm thực tế khác biệt đáng kể.
• Không đảm bảo ít nhất một ngày nghỉ trọn vẹn trong mỗi chu kỳ 7 ngày làm việc liên tục.

→ Nguyên nhân gốc rễ: Lỗi này thường bắt nguồn từ áp lực đơn hàng theo mùa vụ khiến nhà máy huy động tăng ca vượt mức cho phép, sau đó cố gắng điều chỉnh hồ sơ chấm công để phù hợp với giới hạn quy định thay vì giải quyết gốc rễ về năng lực sản xuất.

3. Lỗi đánh giá BSCI tại PA5 – Thù lao công bằng

• Bảng lương thực trả và bảng lương trình đoàn đánh giá không khớp nhau về số liệu hoặc cách tính.
• Khấu trừ lương không có căn cứ rõ ràng hoặc không được thông báo trước cho người lao động.
• Lương thực nhận sau khi trừ các khoản không đạt mức lương tối thiểu vùng theo quy định pháp luật hiện hành.

→ Nguyên nhân gốc rễ: Phần lớn xuất phát từ việc doanh nghiệp sử dụng nhiều hệ thống tính lương khác nhau cho các mục đích khác nhau (nội bộ, bảo hiểm, trình đánh giá) mà không có cơ chế đối chiếu chéo định kỳ.

4. Lỗi đánh giá BSCI tại PA1 – Hệ thống quản lý xã hội

• Chính sách trách nhiệm xã hội tồn tại trên giấy nhưng không được phổ biến, đào tạo hoặc áp dụng thực tế xuống các cấp quản lý trung gian.
• Không có quy trình đánh giá và giám sát nhà cung cấp phụ khi sử dụng gia công ngoài.
• Thiếu cơ chế khiếu nại nội bộ hoặc cơ chế tồn tại nhưng người lao động không biết cách sử dụng.

→ Nguyên nhân gốc rễ: PA1 thường bị chấm điểm thấp không phải vì thiếu chính sách mà vì chính sách không được vận hành thực tế; đoàn đánh giá phỏng vấn người lao động, phát hiện khoảng cách giữa văn bản và thực tiễn.

Quy trình khắc phục điểm không phù hợp BSCI diễn ra như thế nào?

Sau khi kết thúc đánh giá, doanh nghiệp có một khoảng thời gian nhất định do amfori quy định để khắc phục từng NC BSCI và cập nhật bằng chứng khắc phục. Từ năm 2025, amfori đã thay thế cơ chế Kế hoạch hành động khắc phục (CAP) trên giấy bằng tính năng Continuous Improvement (Cải tiến liên tục) tích hợp trực tiếp trên nền tảng amfori Sustainability Platform.

Với mỗi NC được ghi nhận trong báo cáo đánh giá BSCI, doanh nghiệp cần xác định hành động khắc phục cụ thể, người chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành, sau đó cập nhật bằng chứng (hình ảnh, hồ sơ, chính sách đã ban hành) trực tiếp lên tính năng Continuous Improvement thay vì gửi file CAP rời rạc như trước đây.

Đối với các NC ở mức nghiêm trọng, đặc biệt liên quan đến an toàn tính mạng người lao động (ví dụ lối thoát hiểm, phòng cháy chữa cháy), amfori thường yêu cầu thời hạn khắc phục ngắn hơn đáng kể so với các NC ở mức nhẹ liên quan đến hồ sơ hành chính.

Việc không cập nhật tiến độ khắc phục đúng hạn trên nền tảng có thể ảnh hưởng đến việc sắp xếp đợt đánh giá tiếp theo và uy tín của nhà máy trong hệ thống amfori.

→ Xem thêm: Kế hoạch khắc phục trong BSCI

Làm sao để phòng ngừa lỗi đánh giá BSCI ngay từ đầu?

Cách hiệu quả nhất để phòng ngừa lỗi đánh giá BSCI là thực hiện tự đánh giá (self-assessment) nội bộ định kỳ theo đúng bộ chỉ số của amfori, thay vì chỉ chuẩn bị hồ sơ ngay trước ngày đánh giá chính thức diễn ra.

• Thực hiện tự đánh giá nội bộ theo toàn bộ 13 Lĩnh vực đánh giá ít nhất một lần trước mỗi đợt đánh giá chính thức, ưu tiên rà soát kỹ PA7, PA6 và PA5.
• Thống nhất một hệ thống chấm công và tính lương duy nhất, tránh duy trì song song nhiều bản ghi cho các mục đích khác nhau.
• Lập lịch bảo trì, kiểm định định kỳ cho thiết bị an toàn (PCCC, máy móc có yêu cầu nghiêm ngặt) và gắn trách nhiệm cụ thể cho từng bộ phận.
• Đào tạo cho quản lý cấp trung về nội dung Bộ quy tắc ứng xử BSCI, không chỉ đào tạo cho bộ phận nhân sự hoặc bộ phận phụ trách đánh giá.
• Lưu trữ có hệ thống toàn bộ bằng chứng khắc phục của các NC từ đợt đánh giá trước, làm cơ sở đối chiếu cho đợt đánh giá tiếp theo.

LIÊN HỆ TƯ VẤN

Phần lớn lỗi đánh giá BSCI không xuất phát từ việc doanh nghiệp không nắm được các yêu cầu của BSCI, mà từ khoảng cách giữa chính sách trên giấy và vận hành thực tế, đặc biệt tại PA7, PA6 và PA5. Nhận diện đúng nhóm NC BSCI dễ lặp lại giúp doanh nghiệp chủ động khắc phục điểm không phù hợp trước khi đoàn đánh giá đến nhà máy. KNA CERT hỗ trợ rà soát, chuẩn bị hồ sơ và đồng hành khắc phục NC. Liên hệ qua qua số Hotline: 0983.246.419 hoặc Email: salesmanager@knacert.com để được hỗ trợ.