Tổ chức PEFC là gì? Lịch sử, thành viên và cơ chế hoạt động

Tổ chức PEFC (Programme for the Endorsement of Forest Certification) là liên minh quốc tế phi chính phủ, phi lợi nhuận, vận hành hệ thống chứng chỉ rừng lớn nhất thế giới với khoảng 296 triệu ha rừng được chứng nhận. Thay vì tự cấp chứng chỉ, PEFC công nhận các hệ thống chứng chỉ rừng quốc gia. Bài viết của KNA CERT giới thiệu lịch sử, cơ cấu thành viên, cơ chế vận hành của tổ chức PEFC và sự hiện diện của PEFC tại Việt Nam.

Tổ chức PEFC là gì?

1. PEFC là viết tắt của từ gì?

PEFC là viết tắt của Programme for the Endorsement of Forest Certification, tạm dịch là Chương trình Chứng thực Chứng chỉ Rừng. Từ khóa quan trọng nhất trong tên gọi là “Endorsement” (chứng thực, công nhận), phản ánh đúng vai trò của tổ chức: công nhận các hệ thống chứng chỉ rừng do từng quốc gia xây dựng, thay vì áp một bộ tiêu chuẩn duy nhất cho mọi nước.

Khi mới thành lập, tổ chức mang tên Pan European Forest Certification (Chứng chỉ rừng toàn châu Âu). Tên gọi hiện tại được sử dụng khi PEFC mở rộng ra ngoài châu Âu vào đầu những năm 2000.

2. Sứ mệnh của tổ chức PEFC là gì?

Sứ mệnh của PEFC là thúc đẩy quản lý rừng bền vững, bảo đảm gỗ và lâm sản được sản xuất theo các yêu cầu cao về môi trường, xã hội và đạo đức. PEFC làm việc trên toàn bộ chuỗi cung ứng, từ khu rừng đến sản phẩm cuối cùng. Tổ chức tự định vị là hệ thống chứng chỉ được chủ rừng nhỏ lựa chọn nhiều nhất, xuất phát từ nguồn gốc do các chủ rừng hộ gia đình châu Âu sáng lập.

→ Tìm hiểu thêm: Tiêu chuẩn PEFC là gì? Tìm hiểu các Chương trình cấp chứng chỉ rừng PEFC

Tổ chức PEFC được thành lập và phát triển như thế nào?

1. Bối cảnh ra đời của Tổ chức PEFC

12 tổ chức sáng lập PEFC đại diện chủ rừng tại Áo, Bỉ, Cộng hòa Séc, Phần Lan, Pháp, Đức, Ireland, Na Uy, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Thụy Điển và Thụy Sĩ. Họ cần một cơ chế chứng nhận phù hợp với điều kiện của chủ rừng quy mô nhỏ, xây dựng trên nền tảng các tiến trình liên chính phủ về quản lý rừng bền vững như Hội nghị Bộ trưởng về Bảo vệ Rừng châu Âu và Tiến trình Montreal.

2. Các mốc phát triển chính của tổ chức PEFC

Cơ cấu tổ chức & Thành viên của PEFC gồm những ai?

1. Thành viên quốc gia của PEFC

Thành viên quốc gia là các tổ chức độc lập chịu trách nhiệm xây dựng và triển khai hệ thống PEFC tại quốc gia của mình. PEFC hiện có 57 thành viên quốc gia, với 48 hệ thống chứng chỉ quốc gia và khu vực đã được công nhận, bao phủ 52 quốc gia. Thành viên quốc gia là cầu nối giữa chuẩn mực quốc tế của PEFC và điều kiện pháp luật, lâm nghiệp của từng nước.

2. Thành viên liên quan quốc tế

Thành viên liên quan quốc tế (international stakeholder members) gồm doanh nghiệp, hiệp hội và tổ chức có nguyên tắc và mục tiêu phù hợp với PEFC. Nhóm thành viên này được bổ sung sau đợt rà soát quản trị năm 2008, nhằm tạo điều kiện cho các bên hoạt động ở phạm vi quốc tế tham gia vào quá trình ra quyết định của PEFC.

3. Bộ máy quản trị của tổ chức PEFC

PEFC áp dụng mô hình quản trị “từ dưới lên”, đặt trọng tâm vào sự tham gia, dân chủ và công bằng giữa các thành viên, kết hợp hiểu biết địa phương của thành viên quốc gia với kinh nghiệm quốc tế của tổ chức.

Tổ chức PEFC hoạt động theo cơ chế nào?

1. PEFC công nhận hệ thống chứng chỉ quốc gia qua những bước nào?

2. Tổ chức PEFC có trực tiếp cấp chứng chỉ không?

Không. Chứng chỉ PEFC do tổ chức chứng nhận độc lập được công nhận cấp. Tổ chức chứng nhận phải được tổ chức công nhận (accreditation body) đánh giá năng lực và đáp ứng yêu cầu riêng của PEFC. Tại Việt Nam, tổ chức chứng nhận còn phải đáp ứng VFCS/PEFC ST 1006:2022 cùng PEFC ST 2003:2020 và đăng ký với Trung tâm Chứng nhận Quản lý rừng bền vững (VFCC).

3. Cách tiếp cận của PEFC khác FSC ở điểm nào?

FSC xây dựng một bộ Nguyên tắc và Tiêu chí chung toàn cầu rồi phát triển tiêu chuẩn quốc gia từ đó, còn PEFC bắt đầu từ hệ thống do chính quốc gia xây dựng và công nhận khi hệ thống đạt chuẩn mực quốc tế. Phân tích chi tiết hai hệ thống có trong bài so sánh PEFC và FSC.

→ Xem thêm: So sánh PEFC và FSC

Quy mô của tổ chức PEFC trên thế giới hiện nay ra sao?

1. Phân bổ theo khu vực (thống kê tháng 12/2025)

Tổng số chứng chỉ chuỗi hành trình sản phẩm thấp hơn số doanh nghiệp được chứng nhận, vì một chứng chỉ nhóm hoặc chứng chỉ nhiều địa điểm có thể bao phủ nhiều doanh nghiệp, cơ sở cùng lúc. Châu Á có diện tích rừng được chứng nhận nhỏ nhưng số chứng chỉ chuỗi hành trình sản phẩm đứng thứ hai, phản ánh vai trò chế biến và thương mại lâm sản của khu vực.

Tổ chức PEFC hiện diện tại Việt Nam như thế nào?

1. Các mốc hợp tác giữa Việt Nam và PEFC

2. Dấu ấn của Việt Nam trong liên minh PEFC

Trước khi được PEFC công nhận, 12.000 ha rừng trồng keo và cao su đã được chứng nhận theo VFCS. Việt Nam cũng là thành viên PEFC đầu tiên cung cấp cao su tự nhiên và gỗ cao su được chứng nhận PEFC. Thông tin chi tiết về hệ thống quốc gia có trong bài “VFCS là gì?”.

Câu hỏi thường gặp về tổ chức PEFC

1. Tổ chức PEFC có trụ sở ở đâu?

Tổ chức PEFC đặt trụ sở tại Geneva (Thụy Sĩ). PEFC được thành lập tại Paris (Pháp) năm 1999, văn phòng đầu tiên đặt tại Luxembourg, sau đó chuyển về Geneva trong giai đoạn 2006–2009.

2. Tổ chức PEFC có phải cơ quan nhà nước không?

Không. PEFC là tổ chức quốc tế phi chính phủ, phi lợi nhuận, không trực thuộc chính phủ nước nào. Tuy vậy, thành viên quốc gia của PEFC ở một số nước, trong đó có Việt Nam, là đơn vị thuộc khu vực công.

3. Thành viên của tổ chức PEFC tại Việt Nam là cơ quan nào?

Thành viên quốc gia của PEFC tại Việt Nam là Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam (VAFS). Hệ thống chứng chỉ rừng quốc gia VFCS do Trung tâm Chứng nhận Quản lý rừng bền vững (VFCC) vận hành.

4. Doanh nghiệp có thể trở thành thành viên của tổ chức PEFC không?

Có. Doanh nghiệp, hiệp hội và tổ chức có mục tiêu phù hợp với PEFC có thể đăng ký làm thành viên liên quan quốc tế. Tư cách thành viên khác với việc có chứng chỉ PEFC: chứng chỉ được cấp qua đánh giá của tổ chức chứng nhận PEFC độc lập.

5. Tổ chức PEFC có bao nhiêu thành viên?

Tính tới thời điểm viết bài, tổ chức PEFC có hơn 80 thành viên, trong đó 57 là thành viên quốc gia. Phần còn lại là thành viên liên quan quốc tế và thành viên đặc biệt tham gia với tư cách quan sát viên.

LIÊN HỆ TƯ VẤN

Tổ chức PEFC không cấp chứng chỉ trực tiếp mà giữ vai trò công nhận, kết nối hệ thống chứng chỉ rừng của từng quốc gia với yêu cầu chung của thị trường quốc tế. Hiểu đúng lịch sử, cơ cấu và cơ chế vận hành giúp doanh nghiệp đánh giá chính xác giá trị của nhãn PEFC.

Liên hệ KNA CERT qua số Hotline:0983.246.419 hoặc Email: salesmanager@knacert.com nếu doanh nghiệp của bạn đang tìm hiểu về Chứng nhận PEFC.