VFCS là gì? Hệ thống chứng chỉ rừng quốc gia Việt Nam & Mối liên hệ với PEFC

VFCS (Vietnam Forest Certification Scheme) là Hệ thống chứng chỉ rừng quốc gia Việt Nam, được thành lập theo Quyết định 1288/QĐ-TTg và được PEFC công nhận tháng 10/2020. Nhờ đó, chứng chỉ cấp theo VFCS có giá trị tương đương chứng chỉ PEFC trên thị trường quốc tế. Bài viết của KNA CERT giới thiệu lịch sử hình thành, cơ cấu vận hành, bộ tài liệu, quy định về logo VFCS/PEFC và điều kiện với tổ chức chứng nhận trong hệ thống.

VFCS là gì?

1. VFCS là viết tắt của từ gì?

VFCS là viết tắt của Vietnam Forest Certification Scheme, nghĩa là Hệ thống chứng chỉ rừng quốc gia Việt Nam. Một số tài liệu viết nhầm thành “VFSC”, nhưng tên gọi chính thức do cơ quan vận hành sử dụng là VFCS. Trong thực tế, chứng chỉ thường được ghi là VFCS/PEFC để thể hiện hệ thống quốc gia đã được PEFC công nhận.

2. Mục tiêu của hệ thống VFCS

VFCS hướng tới quản lý, sử dụng bền vững tài nguyên rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường sinh thái và giá trị dịch vụ môi trường rừng. Hệ thống cũng nhằm tạo nguồn gỗ rừng trồng hợp pháp, nâng giá trị gia tăng của lâm nghiệp và đáp ứng yêu cầu chứng nhận của thị trường trong nước và quốc tế.

→ Tìm hiểu thêm: Tiêu chuẩn PEFC là gì? Tìm hiểu các Chương trình cấp chứng chỉ rừng PEFC

Hệ thống VFCS được hình thành như thế nào?

HỎI ĐÁP VỚI CHUYÊN GIA

Cơ cấu vận hành của hệ thống VFCS gồm những cơ quan nào?

1. Chức năng của Trung tâm VFCC

VFCC xây dựng tiêu chuẩn, quy trình và hướng dẫn của hệ thống; chỉ định và giám sát tổ chức chứng nhận; cấp quyền sử dụng logo VFCS và PEFC; tổ chức đào tạo cho chuyên gia đánh giá và các bên liên quan. Phạm vi quản lý bao gồm chứng chỉ quản lý rừng, chuỗi hành trình sản phẩm, gỗ hợp pháp, lâm sản ngoài gỗ và dịch vụ hệ sinh thái rừng.

2. VFCC có trực tiếp cấp chứng chỉ không?

Không. VFCC quản lý hệ thống nhưng không đánh giá và cấp chứng chỉ cho chủ rừng hay doanh nghiệp. Việc này do tổ chức chứng nhận độc lập được công nhận và được VFCC chỉ định thực hiện, bảo đảm nguyên tắc tách biệt giữa bên xây dựng tiêu chuẩn và bên đánh giá.

Bộ tài liệu của hệ thống VFCS gồm những gì?

Bộ tài liệu VFCS đang được soát xét

Theo quy định của PEFC, hệ thống quốc gia phải soát xét định kỳ 5 năm. Tháng 8/2026, VFCC đã lấy ý kiến công khai về đợt cập nhật hệ thống VFCS. Tiêu chuẩn quản lý rừng VFCS/PEFC ST 1003:2019 cũng đang được bổ sung các yêu cầu mới của chuẩn mực PEFC ST 1003:2024 liên quan đến EUDR.

Logo VFCS/PEFC được sử dụng như thế nào?

Tổ chức, doanh nghiệp muốn dùng logo phải có chứng chỉ còn hiệu lực và được cấp giấy phép sử dụng nhãn hiệu. Logo trên sản phẩm phải đáp ứng điều kiện về tỷ lệ nguyên liệu được chứng nhận theo quy định nhãn hiệu của PEFC, còn logo ngoài sản phẩm dùng để truyền thông về cam kết của doanh nghiệp.

Tổ chức chứng nhận trong hệ thống VFCS cần đáp ứng điều kiện gì?

Tổ chức chứng nhận cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững còn phải đăng ký hoạt động chứng nhận theo Nghị định 107/2016/NĐ-CP. Doanh nghiệp nên kiểm tra tổ chức chứng nhận có nằm trong danh sách được VFCC chỉ định trước khi đăng ký đánh giá.

VFCS có ý nghĩa gì với chủ rừng và doanh nghiệp Việt Nam?

1. Đóng góp vào mục tiêu 1 triệu ha rừng có chứng chỉ

Chiến lược phát triển lâm nghiệp giai đoạn 2021–2030 đặt mục tiêu 1 triệu ha rừng có chứng chỉ quản lý bền vững vào năm 2030. Tính đến tháng 10/2024, Việt Nam có khoảng 600.000 ha rừng có chứng chỉ, trong đó khoảng 183.000 ha theo VFCS/PEFC. Đến tháng 4/2025, diện tích VFCS/PEFC đạt 221.218 ha với 42 chủ rừng.

2. Mở rộng sang tín chỉ carbon và dịch vụ hệ sinh thái

Ngoài gỗ, VFCS và PEFC có kế hoạch xây dựng tiêu chuẩn chứng nhận lợi ích carbon, lâm sản ngoài gỗ và dịch vụ hệ sinh thái rừng. Tháng 8/2026, tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14682:2026 về tín chỉ carbon rừng do cơ quan vận hành VFCS biên soạn đã được công bố, mở ra nguồn giá trị mới cho chủ rừng.

3. Việt Nam cung cấp cao su tự nhiên được chứng nhận PEFC

Việt Nam là thành viên PEFC đầu tiên cung cấp cao su tự nhiên và gỗ cao su được chứng nhận PEFC. Đây là lợi thế cho các doanh nghiệp sử dụng nguyên liệu cao su như chỉ sợi, chun hay đồ gỗ từ gỗ cao su khi xuất khẩu.

Câu hỏi thường gặp về VFCS

1. Chứng chỉ VFCS có được quốc tế công nhận không?

Có. VFCS được PEFC công nhận từ tháng 10/2020, nên gỗ và lâm sản được chứng nhận theo VFCS được coi là được chứng nhận PEFC và có thể đi vào chuỗi cung ứng có chứng nhận PEFC trên toàn thế giới.

2. Doanh nghiệp chế biến gỗ có được chứng nhận theo VFCS không?

Có. Doanh nghiệp chế biến, thương mại được chứng nhận chuỗi hành trình sản phẩm trong hệ thống VFCS/PEFC, áp dụng tiêu chuẩn quốc tế PEFC ST 2002:2020, do tổ chức chứng nhận được VFCC chỉ định đánh giá.

3. Cơ quan nào quản lý hệ thống VFCS hiện nay?

Hệ thống VFCS do Trung tâm Chứng nhận Quản lý rừng bền vững (VFCC) vận hành, thuộc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam (VAFS). VFCC được tổ chức lại từ Văn phòng Chứng chỉ quản lý rừng bền vững (VFCO).

4. VFCS có khác FSC không?

Có. VFCS là hệ thống quốc gia do Việt Nam xây dựng và được PEFC công nhận, còn FSC là hệ thống chứng nhận quốc tế độc lập với bộ nguyên tắc riêng. Chủ rừng có thể lựa chọn một hoặc cả hai hệ thống tùy yêu cầu của khách hàng.

→ Xem thêm: So sánh PEFC và FSC

LIÊN HỆ TƯ VẤN

VFCS là cầu nối giữa rừng trồng Việt Nam và thị trường quốc tế: một hệ thống xây dựng theo điều kiện trong nước nhưng được PEFC công nhận toàn cầu. Hiểu rõ cơ cấu vận hành, bộ tài liệu và quy định về logo giúp chủ rừng, doanh nghiệp lựa chọn đúng con đường chứng nhận.

Liên hệ KNA CERT qua số Hotline:0983.246.419 hoặc Email: salesmanager@knacert.com nếu doanh nghiệp của bạn đang tìm hiểu về chứng nhận PEFC.