VFCS (Vietnam Forest Certification Scheme) là Hệ thống chứng chỉ rừng quốc gia Việt Nam, được thành lập theo Quyết định 1288/QĐ-TTg và được PEFC công nhận tháng 10/2020. Nhờ đó, chứng chỉ cấp theo VFCS có giá trị tương đương chứng chỉ PEFC trên thị trường quốc tế. Bài viết của KNA CERT giới thiệu lịch sử hình thành, cơ cấu vận hành, bộ tài liệu, quy định về logo VFCS/PEFC và điều kiện với tổ chức chứng nhận trong hệ thống.
Tổng quan nhanh về Hệ thống VFCS
Nguồn: vfcs.vn, vfcs.org.vn, pefc.org – cập nhật tháng 9/2026. |
VFCS là gì?
| VFCS là Hệ thống chứng chỉ rừng quốc gia Việt Nam, gồm các cơ quan, tổ chức, tiêu chuẩn và quy trình bảo đảm quản lý rừng bền vững và chứng chỉ rừng phù hợp thông lệ quốc tế. Hệ thống do VFCC vận hành và được tổ chức PEFC công nhận từ tháng 10/2020. |
1. VFCS là viết tắt của từ gì?
VFCS là viết tắt của Vietnam Forest Certification Scheme, nghĩa là Hệ thống chứng chỉ rừng quốc gia Việt Nam. Một số tài liệu viết nhầm thành “VFSC”, nhưng tên gọi chính thức do cơ quan vận hành sử dụng là VFCS. Trong thực tế, chứng chỉ thường được ghi là VFCS/PEFC để thể hiện hệ thống quốc gia đã được PEFC công nhận.
2. Mục tiêu của hệ thống VFCS
VFCS hướng tới quản lý, sử dụng bền vững tài nguyên rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường sinh thái và giá trị dịch vụ môi trường rừng. Hệ thống cũng nhằm tạo nguồn gỗ rừng trồng hợp pháp, nâng giá trị gia tăng của lâm nghiệp và đáp ứng yêu cầu chứng nhận của thị trường trong nước và quốc tế.
→ Tìm hiểu thêm: Tiêu chuẩn PEFC là gì? Tìm hiểu các Chương trình cấp chứng chỉ rừng PEFC
Hệ thống VFCS được hình thành như thế nào?
| VFCS bắt đầu hình thành từ năm 2015, khi cơ quan lâm nghiệp Việt Nam tiếp cận PEFC. Hệ thống được thành lập chính thức theo Quyết định 1288/QĐ-TTg ngày 1/10/2018, trở thành thành viên PEFC tháng 6/2019 và được PEFC công nhận tháng 10/2020, sau khoảng 5 năm chuẩn bị. |
| Thời điểm | Sự kiện |
| 2015 | Cơ quan lâm nghiệp Việt Nam bắt đầu tiếp cận và hợp tác với PEFC |
| 1/10/2018 | Thủ tướng ban hành Quyết định 1288/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng |
| 11/1/2019 | Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành lập Văn phòng Chứng chỉ quản lý rừng bền vững (VFCO) |
| Tháng 6/2019 | Việt Nam trở thành thành viên chính thức, thành viên thứ 50 của PEFC |
| Tháng 9/2019 | Nộp hồ sơ đề nghị PEFC công nhận hệ thống VFCS |
| Tháng 10/2020 | VFCS được PEFC công nhận; trước đó 12.000 ha rừng keo và cao su đã được chứng nhận theo VFCS |
| 28/10/2021 | VFCO được bàn giao từ Tổng cục Lâm nghiệp về Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam |
| Hiện nay | VFCO được tổ chức lại thành Trung tâm Chứng nhận Quản lý rừng bền vững (VFCC) |
Cơ cấu vận hành của hệ thống VFCS gồm những cơ quan nào?
| Hệ thống VFCS vận hành với nhiều bên: Bộ Nông nghiệp chỉ đạo chung, Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam là thành viên quốc gia của PEFC, VFCC vận hành hệ thống, BoA công nhận năng lực, còn tổ chức chứng nhận độc lập đánh giá và cấp chứng chỉ. |
| Bên tham gia | Vai trò |
| Bộ Nông nghiệp và Môi trường (trước đây là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) | Chỉ đạo chung việc triển khai quản lý rừng bền vững và chứng chỉ rừng |
| Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam (VAFS) | Thành viên quốc gia của PEFC, đơn vị chủ quản của VFCC |
| Trung tâm Chứng nhận Quản lý rừng bền vững (VFCC) | Vận hành hệ thống: xây dựng tiêu chuẩn, chỉ định và giám sát tổ chức chứng nhận, cấp quyền dùng logo, đào tạo |
| Văn phòng Công nhận Chất lượng (BoA) | Công nhận năng lực của tổ chức chứng nhận |
| Tổ chức chứng nhận độc lập | Đánh giá và cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững, chuỗi hành trình sản phẩm |
| Chủ rừng, doanh nghiệp | Áp dụng tiêu chuẩn và được đánh giá chứng nhận |
1. Chức năng của Trung tâm VFCC
VFCC xây dựng tiêu chuẩn, quy trình và hướng dẫn của hệ thống; chỉ định và giám sát tổ chức chứng nhận; cấp quyền sử dụng logo VFCS và PEFC; tổ chức đào tạo cho chuyên gia đánh giá và các bên liên quan. Phạm vi quản lý bao gồm chứng chỉ quản lý rừng, chuỗi hành trình sản phẩm, gỗ hợp pháp, lâm sản ngoài gỗ và dịch vụ hệ sinh thái rừng.
2. VFCC có trực tiếp cấp chứng chỉ không?
Không. VFCC quản lý hệ thống nhưng không đánh giá và cấp chứng chỉ cho chủ rừng hay doanh nghiệp. Việc này do tổ chức chứng nhận độc lập được công nhận và được VFCC chỉ định thực hiện, bảo đảm nguyên tắc tách biệt giữa bên xây dựng tiêu chuẩn và bên đánh giá.
Bộ tài liệu của hệ thống VFCS gồm những gì?
| Bộ tài liệu VFCS gồm tiêu chuẩn quản lý rừng bền vững, tiêu chuẩn quản lý rừng theo nhóm, yêu cầu với tổ chức chứng nhận, hướng dẫn chỉ định tổ chức chứng nhận và quy định sử dụng nhãn hiệu. Với chuỗi hành trình sản phẩm, VFCS áp dụng trực tiếp bộ tiêu chuẩn quốc tế của PEFC. |
| Mã tài liệu | Nội dung | Áp dụng cho |
| VFCS/PEFC ST 1003:2019 | Quản lý rừng bền vững – Yêu cầu | Chủ rừng |
| VFCS/PEFC ST 1004:2026 | Quản lý rừng theo nhóm (soát xét từ bản 2019) | Nhóm chủ rừng |
| VFCS/PEFC ST 1006:2022 | Yêu cầu với tổ chức chứng nhận (đã lấy ý kiến dự thảo bản 2026) | Tổ chức chứng nhận |
| VFCS/PEFC GD 1007 | Chỉ định tổ chức chứng nhận hoạt động trong hệ thống (bản 2022, đã cập nhật 2026) | Tổ chức chứng nhận |
| VFCS/PEFC ST 1008:2022 | Quy định sử dụng nhãn hiệu | Tổ chức, doanh nghiệp có chứng chỉ |
| VFCS/PEFC GD 1009:2022 | Cấp giấy phép sử dụng nhãn hiệu | Tổ chức, doanh nghiệp có chứng chỉ |
| PEFC ST 2002:2020 | Chuỗi hành trình sản phẩm (tiêu chuẩn quốc tế) | Doanh nghiệp chuỗi cung ứng |
Bộ tài liệu VFCS đang được soát xét
Theo quy định của PEFC, hệ thống quốc gia phải soát xét định kỳ 5 năm. Tháng 8/2026, VFCC đã lấy ý kiến công khai về đợt cập nhật hệ thống VFCS. Tiêu chuẩn quản lý rừng VFCS/PEFC ST 1003:2019 cũng đang được bổ sung các yêu cầu mới của chuẩn mực PEFC ST 1003:2024 liên quan đến EUDR.
Logo VFCS/PEFC được sử dụng như thế nào?
| Logo VFCS và logo PEFC là nhãn hiệu đã được đăng ký bảo hộ tại Việt Nam và trên thế giới. VFCC là cơ quan cấp quyền sử dụng hai logo này cho tổ chức, doanh nghiệp có chứng chỉ, theo quy định tại VFCS/PEFC ST 1008:2022, VFCS/PEFC GD 1009:2022 và PEFC ST 2001:2020. |
Tổ chức, doanh nghiệp muốn dùng logo phải có chứng chỉ còn hiệu lực và được cấp giấy phép sử dụng nhãn hiệu. Logo trên sản phẩm phải đáp ứng điều kiện về tỷ lệ nguyên liệu được chứng nhận theo quy định nhãn hiệu của PEFC, còn logo ngoài sản phẩm dùng để truyền thông về cam kết của doanh nghiệp.
Tổ chức chứng nhận trong hệ thống VFCS cần đáp ứng điều kiện gì?
| Tổ chức chứng nhận trong hệ thống VFCS phải được thành lập theo pháp luật Việt Nam, được BoA công nhận năng lực, đáp ứng tiêu chuẩn VFCS/PEFC ST 1006 và PEFC ST 2003:2020, có nhân sự chuyên môn phù hợp và được VFCC chỉ định thông qua hợp đồng chỉ định. |
| STT | Điều kiện theo hướng dẫn của VFCS |
| 1 | Được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam |
| 2 | Có hệ thống quản lý và năng lực hoạt động phù hợp tiêu chuẩn ISO/IEC 17021-1 và TCVN ISO/IEC 17021-1 |
| 3 | Có quy trình, hướng dẫn chứng nhận nội bộ đáp ứng yêu cầu của hệ thống VFCS |
| 4 | Được Văn phòng Công nhận Chất lượng (BoA) công nhận |
| 5 | Có nhân sự phụ trách chuyên môn, hành chính và kế toán |
| 6 | Được VFCC chỉ định thông qua hợp đồng chỉ định |
| 7 | Đáp ứng yêu cầu chuyên môn của hoạt động chứng nhận VFCS/PEFC |
Tổ chức chứng nhận cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững còn phải đăng ký hoạt động chứng nhận theo Nghị định 107/2016/NĐ-CP. Doanh nghiệp nên kiểm tra tổ chức chứng nhận có nằm trong danh sách được VFCC chỉ định trước khi đăng ký đánh giá.
VFCS có ý nghĩa gì với chủ rừng và doanh nghiệp Việt Nam?
| VFCS là con đường chứng chỉ rừng được thiết kế theo pháp luật và điều kiện lâm nghiệp Việt Nam, đặc biệt phù hợp với hộ trồng rừng quy mô nhỏ. Nhờ được PEFC công nhận, gỗ từ rừng có chứng chỉ VFCS đi thẳng vào chuỗi cung ứng quốc tế có chứng nhận PEFC. |
1. Đóng góp vào mục tiêu 1 triệu ha rừng có chứng chỉ
Chiến lược phát triển lâm nghiệp giai đoạn 2021–2030 đặt mục tiêu 1 triệu ha rừng có chứng chỉ quản lý bền vững vào năm 2030. Tính đến tháng 10/2024, Việt Nam có khoảng 600.000 ha rừng có chứng chỉ, trong đó khoảng 183.000 ha theo VFCS/PEFC. Đến tháng 4/2025, diện tích VFCS/PEFC đạt 221.218 ha với 42 chủ rừng.
2. Mở rộng sang tín chỉ carbon và dịch vụ hệ sinh thái
Ngoài gỗ, VFCS và PEFC có kế hoạch xây dựng tiêu chuẩn chứng nhận lợi ích carbon, lâm sản ngoài gỗ và dịch vụ hệ sinh thái rừng. Tháng 8/2026, tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14682:2026 về tín chỉ carbon rừng do cơ quan vận hành VFCS biên soạn đã được công bố, mở ra nguồn giá trị mới cho chủ rừng.
3. Việt Nam cung cấp cao su tự nhiên được chứng nhận PEFC
Việt Nam là thành viên PEFC đầu tiên cung cấp cao su tự nhiên và gỗ cao su được chứng nhận PEFC. Đây là lợi thế cho các doanh nghiệp sử dụng nguyên liệu cao su như chỉ sợi, chun hay đồ gỗ từ gỗ cao su khi xuất khẩu.
Câu hỏi thường gặp về VFCS
1. Chứng chỉ VFCS có được quốc tế công nhận không?
Có. VFCS được PEFC công nhận từ tháng 10/2020, nên gỗ và lâm sản được chứng nhận theo VFCS được coi là được chứng nhận PEFC và có thể đi vào chuỗi cung ứng có chứng nhận PEFC trên toàn thế giới.
2. Doanh nghiệp chế biến gỗ có được chứng nhận theo VFCS không?
Có. Doanh nghiệp chế biến, thương mại được chứng nhận chuỗi hành trình sản phẩm trong hệ thống VFCS/PEFC, áp dụng tiêu chuẩn quốc tế PEFC ST 2002:2020, do tổ chức chứng nhận được VFCC chỉ định đánh giá.
3. Cơ quan nào quản lý hệ thống VFCS hiện nay?
Hệ thống VFCS do Trung tâm Chứng nhận Quản lý rừng bền vững (VFCC) vận hành, thuộc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam (VAFS). VFCC được tổ chức lại từ Văn phòng Chứng chỉ quản lý rừng bền vững (VFCO).
4. VFCS có khác FSC không?
Có. VFCS là hệ thống quốc gia do Việt Nam xây dựng và được PEFC công nhận, còn FSC là hệ thống chứng nhận quốc tế độc lập với bộ nguyên tắc riêng. Chủ rừng có thể lựa chọn một hoặc cả hai hệ thống tùy yêu cầu của khách hàng.
→ Xem thêm: So sánh PEFC và FSC
VFCS là cầu nối giữa rừng trồng Việt Nam và thị trường quốc tế: một hệ thống xây dựng theo điều kiện trong nước nhưng được PEFC công nhận toàn cầu. Hiểu rõ cơ cấu vận hành, bộ tài liệu và quy định về logo giúp chủ rừng, doanh nghiệp lựa chọn đúng con đường chứng nhận. Liên hệ KNA CERT qua số Hotline: 0983.246.419 hoặc Email: salesmanager@knacert.com nếu doanh nghiệp của bạn đang tìm hiểu về chứng nhận PEFC.
Hỏi đáp
0 Bình luận