Nhiều rào cản xanh mới đang khiến doanh nghiệp Việt Nam lo ngại về khả năng duy trì đơn hàng xuất khẩu sang EU từ năm 2026. Trong đó có Quy định (EU) 2025/40 về Bao bì và Chất thải bao bì (PPWR) siết chặt yêu cầu kỹ thuật với bao bì, tạo thêm một hàng rào phi thuế quan mới cho hàng nhập khẩu vào EU.
Vì Sao Quy định (EU) 2025/40 về PPWR Được Xem Là Rào Cản Xanh Mới?
Rào cản xanh là các yêu cầu kỹ thuật, môi trường hoặc bền vững mà một quốc gia hoặc khối kinh tế áp dụng đối với hàng nhập khẩu, khiến hàng hóa nước ngoài khó tiếp cận thị trường hơn dù không vi phạm cam kết thuế quan. Quy định (EU) 2025/40 về Bao bì và Chất thải bao bì (PPWR) trở thành rào cản xanh mới của EU vì quy định này buộc mọi loại bao bì lưu hành trên thị trường EU, kể cả bao bì nhập khẩu cùng sản phẩm, phải đáp ứng các tiêu chí về khả năng tái chế, hàm lượng tái chế tối thiểu và giới hạn hóa chất, bất kể doanh nghiệp sản xuất bao bì ở đâu.
Hai mốc thời gian doanh nghiệp xuất khẩu cần ghi nhớ là ngày 11/02/2025, khi PPWR chính thức có hiệu lực, và ngày 12/08/2026, khi phần lớn nghĩa vụ về việc ký Tuyên bố Hợp quy (DoC) và hoàn thiện Hồ sơ Kỹ thuật bắt đầu được áp dụng.
Ngoài PPWR, hiện nay doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang EU còn đối mặt với các rào cản xanh khác như Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM), Quy định Chống Phá rừng (EUDR) và Quy định Thiết kế Sinh thái cho Sản phẩm Bền vững (ESPR).
Quy Định (EU) 2025/40 Về PPWR Tác Động Thế Nào Đến Doanh Nghiệp Xuất Khẩu Việt Nam?
Quy định (EU) 2025/40 về PPWR tác động đến hàng xuất khẩu Việt Nam qua ba phương diện cụ thể: bắt buộc thay đổi thiết kế và vật liệu bao bì, phát sinh nghĩa vụ hồ sơ tuân thủ hoàn toàn mới, và áp đặt mốc thời gian bắt buộc thực hiện. Quy định có hiệu lực từ 11/02/2025 và phần lớn nghĩa vụ áp dụng từ 12/08/2026, cho cả bao bì sản xuất trong EU lẫn bao bì nhập khẩu vào EU.
1. Bao Bì Xuất Khẩu Phải Thay Đổi Thiết Kế Và Vật Liệu Ra Sao?
Bao bì xuất khẩu sang EU phải đáp ứng đồng thời bốn nhóm yêu cầu kỹ thuật:
- Giới hạn hóa chất như kim loại nặng và PFAS
- Khả năng tái chế
- Hàm lượng tái chế tối thiểu đối với bao bì nhựa
- Tối giản hóa bao bì để giảm khối lượng, thể tích không cần thiết
Đây là những thay đổi ở cấp độ sản xuất, buộc doanh nghiệp làm việc trực tiếp với nhà cung cấp bao bì để điều chỉnh khuôn mẫu và vật liệu trước khi lô hàng tiếp theo được xuất xưởng.
2. Doanh Nghiệp Phát Sinh Nghĩa Vụ Và Thủ Tục Nào Mới?
Bên cạnh thay đổi vật lý của bao bì, PPWR buộc doanh nghiệp, với vai trò Manufacturer, phải lập Hồ sơ Kỹ thuật và ký Tuyên bố Hợp quy (DoC) cho từng loại bao bì, đồng thời lưu trữ hồ sơ và sẵn sàng xuất trình khi Cơ quan quản lý thị trường của một nước EU yêu cầu. Nghĩa vụ hồ sơ này không tồn tại trong Chỉ thị 94/62/EC trước đây, và là điểm khác biệt lớn nhất khiến doanh nghiệp xuất khẩu phải chuẩn bị thêm một thủ tục mới song song với chứng từ xuất nhập khẩu thông thường.
→ Xem thêm: Quy Định (EU) 2025/40 Thay Thế Chỉ Thị 94/62/EC Về Bao Bì – Có Gì Thay Đổi?
Ngành Hàng Nào Của Việt Nam Chịu Tác Động Lớn Nhất Từ Rào Cản Xanh PPWR?
Các nhóm ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang EU chịu tác động lớn nhất từ rào cản xanh PPWR gồm thủy sản, thực phẩm, dệt may – đồ gỗ – nông sản, và thương mại điện tử xuyên biên giới, do đây là những ngành có tỷ trọng bao bì cao và giá trị xuất khẩu sang EU lớn.
1. Thủy Sản Và Thực Phẩm Xuất Khẩu
Thủy sản và thực phẩm xuất khẩu là nhóm ngành chịu áp lực cao nhất từ PPWR vì bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm phải đáp ứng đồng thời yêu cầu về giới hạn hóa chất và quy định an toàn thực phẩm của EU. Doanh nghiệp trong ngành này cần đặc biệt lưu ý khả năng tái chế và hàm lượng tái chế tối thiểu của bao bì nhựa dùng cho thủy sản đông lạnh, đồ hộp.
→ Xem thêm: Quy Định PPWR Với Bao Bì Thực Phẩm & Thủy Sản Xuất Khẩu EU
2. Dệt May, Đồ Gỗ Và Nông Sản
Dệt may, đồ gỗ và nông sản là ba ngành xuất khẩu có bao bì đóng gói khối lượng lớn, chủ yếu sử dụng bao bì vận chuyển và bao bì thứ cấp bằng giấy, carton hoặc nhựa. Nhóm ngành này cần rà soát toàn bộ bao bì đóng kiện, pallet-wrap và túi đóng gói sản phẩm để đáp ứng tiêu chí tối giản hóa bao bì (packaging minimisation) mà PPWR quy định, tránh sử dụng bao bì thừa gây lãng phí vật liệu.
3. Thương Mại Điện Tử Xuyên Biên Giới
Thương mại điện tử xuyên biên giới chịu tác động đặc thù từ PPWR vì mỗi đơn hàng riêng lẻ gửi sang EU đều phải đáp ứng yêu cầu về bao bì, kể cả khi giá trị đơn hàng nhỏ. Tỷ lệ khoảng trống trong bao bì (empty space ratio) cũng là tiêu chí PPWR kiểm soát chặt đối với hàng thương mại điện tử, buộc doanh nghiệp tối ưu kích thước bao bì cho từng sản phẩm thay vì dùng chung một loại hộp cho nhiều mặt hàng.
→ Xem thêm: Quy định (EU) 2025/40 (PPWR) đối với Bao bì thương mại điện tử (E-commerce) xuất khẩu sang EU
Doanh Nghiệp Phải Đối Mặt Với Rủi Ro Nào Nếu Không Tuân Thủ Quy Định (EU) 2025/40 Về PPWR?
Ba rủi ro lớn nhất chờ đợi doanh nghiệp Việt Nam nếu không tuân thủ Quy Định (EU) 2025/40 Về PPWR là hàng hóa bị từ chối thông quan, mất khách hàng EU và phát sinh chi phí khắc phục cao hơn nhiều lần so với chi phí chuẩn bị hồ sơ ngay từ đầu.
1. Hàng Hóa Bị Từ Chối Thông Quan Hoặc Bị Thu Hồi
Hải quan và Cơ quan quản lý thị trường (MSA) của các nước thành viên EU có quyền từ chối thông quan hoặc yêu cầu thu hồi lô hàng nếu bao bì không kèm Tuyên bố Hợp quy (DoC) hợp lệ khi được yêu cầu xuất trình trong vòng 10 ngày.
2. Mất Khách Hàng Và Đứt Gãy Chuỗi Cung Ứng
Nhà nhập khẩu EU, với vai trò chịu trách nhiệm liên đới theo PPWR, có xu hướng ưu tiên nhà cung cấp đã sẵn có Hồ sơ Kỹ thuật và DoC hợp lệ để giảm rủi ro pháp lý cho chính họ. Doanh nghiệp Việt Nam chưa đáp ứng yêu cầu của PPWR có nguy cơ bị loại khỏi chuỗi cung ứng ngay cả khi giá thành và chất lượng sản phẩm cạnh tranh.
3. Tốn Chi Phí Khắc Phục
Chi phí khắc phục bao bì sau khi hàng hóa bị từ chối thông quan hoặc bị khách hàng hủy đơn thường cao hơn đáng kể so với chi phí chuẩn bị Hồ sơ Kỹ thuật và DoC ngay từ giai đoạn thiết kế bao bì, do doanh nghiệp phải thay đổi khuôn mẫu, vật liệu và quy trình sản xuất trong thời gian gấp rút. Chuẩn bị sớm giúp doanh nghiệp phân bổ chi phí tuân thủ hợp lý hơn theo từng giai đoạn thay vì chịu áp lực xử lý khẩn cấp.
Việc Đầu Tiên Doanh Nghiệp Việt Nam Cần Làm Để Vượt Rào Cản Xanh PPWR Là Gì?
Doanh nghiệp Việt Nam nên bắt đầu vượt rào cản xanh PPWR bằng việc xác định đúng vai trò của mình theo quy định, trước khi triển khai bất kỳ bước kỹ thuật nào khác. Đây là điểm khởi đầu bắt buộc vì toàn bộ trách nhiệm pháp lý, từ lập Hồ sơ Kỹ thuật đến ký Tuyên bố Hợp quy (DoC), đều gắn liền với danh tính Manufacturer đã xác định.
Theo PPWR, Manufacturer không nhất thiết là đơn vị trực tiếp sản xuất bao bì mà là doanh nghiệp đưa bao bì ra thị trường EU dưới thương hiệu của mình và chịu toàn bộ trách nhiệm pháp lý.
Ví dụ, nếu nhà máy A gia công bao bì nhưng công ty B dán thương hiệu riêng và xuất khẩu sang EU, công ty B mới là Manufacturer phải lập hồ sơ PPWR, không phải nhà máy A. Xác định sai vai trò sẽ khiến Hồ sơ Kỹ thuật và DoC, có nguy cơ bị lập sai đối tượng chịu trách nhiệm.
Sau khi xác định đúng vai trò Manufacturer, doanh nghiệp tiếp tục tiến hành các bước lập danh mục bao bì, xây dựng Hồ sơ Kỹ thuật theo Annex VII và ký Tuyên bố Hợp quy (DoC) theo Điều 39. Quy trình đầy đủ từng bước này được trình bày chi tiết tại bài viết “Quy trình tuân thủ Quy Định (EU) 2025/40 về PPWR cho một loại bao bì”.
Vì Sao Nên Có Chuyên Gia Am Hiểu Quy Định (EU) 2025/40 Về PPWR Đồng Hành?
Việc tự xác định trách nhiệm pháp lý và triển khai các bước tiếp theo đòi hỏi doanh nghiệp am hiểu đồng thời quy định pháp lý PPWR, đặc tính vật liệu bao bì và tiêu chuẩn kiểm nghiệm liên quan, nên phần lớn doanh nghiệp lần đầu tiếp cận thường mất nhiều thời gian dò đường hoặc xác định sai đối tượng chịu trách nhiệm. Có chuyên gia đồng hành ngay từ điểm khởi đầu giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian chuẩn bị và giảm rủi ro hồ sơ bị đánh giá không hợp lệ khi cơ quan quản lý thị trường EU kiểm tra.
HƯỚNG DẪN TUÂN THỦ PPWR TRƯỚC KHI XUẤT KHẨU
PPWR không đơn thuần là quy định kỹ thuật mà đã trở thành điều kiện bắt buộc để hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường EU sau ngày 12/08/2026. KNA CERT cung cấp dịch vụ Hướng dẫn Khai báo DoC & Tuân thủ PPWR cho Doanh nghiệp, đồng hành từ bước xác định trách nhiệm pháp lý đến hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật. Liên hệ KNA CERT qua số Hotline: 0983.246.419 hoặc Email: salesmanager@knacert.com để được hướng dẫn lộ trình vượt qua rào cản xanh PPWR.
Hỏi đáp
0 Bình luận